این پژوهش به بررسی رابطه میان اصول تعلیم و تربیت اسلامی و استلزامات پرورش تفکر انتقادی میپردازد. هدف اصلی تدوین چارچوبی نظری برای استخراج سازوکارهای روش شناختی نهفته در متون دینی قرآن و سنت است که بتواند ذهن دانش آموزان و دانشجویان را به سوی تحلیل ارزیابی استدلالها و پرهیز از تقلید کورکورانه هدایت کند مسئله اصلی پژوهش این است که چگونه میتوان با تأکید بر مفاهیمی چون "عقل" ، "تدبر"، "علم اليقين"، و "نقد معرفت شناختی در منابع اسلامی یک برنامه مؤثر برای آموزش تفکر انتقادی طراحی کرد؟ روش تحقیق ترکیبی از تحلیل محتوا و رویکرد توصیفی تحلیلی است. نتایج اولیه نشان میدهد که تأکید اسلام بر مبانی معرفتی مبتنی بر استدلال بستری غنی برای آموزش تفکر انتقادی فراهم می آورد که اغلب در برنامه های آموزشی سنتی نادیده گرفته شده است. این پژوهش نشان میدهد که تفکر انتقادی نه تنها با آموزه های اسلامی در تعارض نیست بلکه ریشه در بنیانهای معرفت شناختی این دین دارد و میتواند به عنوان ابزاری برای تعمیق ایمان و بصیرت به کار رود. با ارائه مدل مفهومی مبتنی بر متون دینی تلاش میشود تا شکاف میان نیاز جامعه به تفکر انتقادی و غنای منابع دینی در این زمینه پر شود و راهکارهایی عملی برای معلمان و برنامه ریزان درسی ارائه گردد.