بیکاری در میان جمعیت جوان تحصیل کرده به ویژه در کلانشهرهای متراکمی چون تهران به یکی از چالش برانگیزترین مسائل اجتماعی و اقتصادی دوران معاصر تبدیل شده است. این پژوهش با هدف تحلیل عمیق تجربه زیسته فارغ التحصیلان جوان ۲۲) تا ۳۰ ساله شهر تهران از دوره بیکاری و شناسایی عوامل ساختاری و روانشناختی مؤثر بر آن انجام شده است. رویکرد پژوهش ترکیبی Mixed Methods با تمرکز بر روش توصیفی تحلیلی و استفاده از ابزارهای کمی (پرسشنامه و کیفی مصاحبه های نیمه ساختار یافته بوده است. حجم نمونه در بخش کمی ۴۰۰ نفر و در بخش کیفی ۲۰ نفر از فارغ التحصیلان رشته های علوم انسانی و فنی مهندسی انتخاب شدند. یافته های کلیدی نشان دادند که علی رغم سرمایه گذاری فردی در آموزش عالی یک گسست عمیق بین خروجیهای دانشگاهی و تقاضای بازار کار تهران وجود دارد. عوامل ساختاری نظیر نابرابری منطقه ای در توزیع فرصتهای شغلی و عدم به روزرسانی سرفصل های درسی تأثیر معناداری بر طول دوره بیکاری دارند در سطح روانشناختی تجربه بیکاری مزمن منجر به فرسایش شدید هویت شغلی و افزایش سطح استرس و اضطراب در این قشر شده است. نتیجه گیری اصلی مقاله بر ضرورت مداخله های چند بعدی متمرکز بر اصلاح ساختار آموزشی و تقویت شبکه های حمایتی برای حفظ سرمایه انسانی جوان تأکید دارد.