این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل مؤلفه های اصلی انگیزشی جوانان ایرانی در تصمیم به ترک کشور انجام شده است. با توجه به روند فزاینده مهاجرت نخبگان و نیروی کار جوان تحصیل کرده درک عمیق تر ریشه های این پدیده به ویژه تعارض میان احساس تعلق به وطن و تمایل به مهاجرت برای دستیابی به فرصتهای بهتر امری حیاتی است. روش شناسی پژوهش ترکیبی Mixed Methods با تکیه بر پیمایش کمی برای سنجش میزان تأثیر عوامل اقتصادی، اجتماعی سیاسی و فرهنگی و مصاحبه های کیفی عمیق با گروهی از جوانان دارای پتانسیل مهاجرت بوده است. یافته های کلیدی نشان میدهند که اگر چه عوامل اقتصادی مانند بیکاری تخصصی و درآمد ناکافی قویترین عامل رانش Push Factor) محسوب میشوند، اما فرسایش سرمایه اجتماعی و کاهش سطح امید به آینده ناشی از محدودیت های سیاسی و فرهنگی به طور معناداری حس تعلق را تضعیف کرده و مهاجرت را به یک انتخاب منطقی بدل ساخته است. نتیجه گیری اصلی این است که مهاجرت جوانان ایرانی اغلب یک انتخاب «تامینی» است که در آن فرار از بسترهای ناکارآمد داخلی بر انگیزه های صرفاً اقتصادی اولویت دارد و تقویت حس تعلق نیازمند بازسازی اعتماد نهادی و افزایش فرصتهای منصفانه است.