مقدمه: استعاره¬هاي مفهومي ابزاري پويا و فراگير براي درك مفاهيم انتزاعـي در زبـان فارسـي محسوب مي¬شوند. استعاره‌های هستی‌شناختی، مفاهیم پیچیده و انتزاعی را از طریق تشبیه آنها به اشیاء و تجربیات ملموس، قابل درک‌تر می‌سازند. این استعاره‌ها نقش مهمی در شکل‌دهی به تفکر، زبان و ارتباطات انسانی دارند و به ما امکان می‌دهند تا مفاهیم پیچیده را به شکلی ساده‌تر و قابل فهم‌تر بیان کنیم.
روش کار: در این پژوهش به منظور بررسي استعاره¬هاي مفهومي هستی شناختی در اندام واژه¬های رمان داستان یک شهر جمع¬آوری شد و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. ابتدا فراواني اندام واژه¬های پر بسامد و کم بسامد در هر نوع استعاره¬ی مفهومي هستی شناختی مطرح شده توسط ليکاف و جانسون (1980) یعنی 1. استعاره¬های پدیده¬ای یا مادی ۲. استعاره تشخیص 3. استعاره ظرف مورد ارزیابی قرار گرفت و در نهایت داده¬ها توسط نرم¬افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
بحث و نتیجه¬گیری: ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﺑﺮرﺳﯽ دادهﻫﺎي ﭘﮋوﻫﺶ ﻧﺸﺎن داد ﺗﻔﺎوت ﻣﻌﻨﺎداري ﺑﯿﻦ ﺑﻪﮐﺎرﮔﯿﺮي اﻧﻮاع اﺳﺘﻌﺎرهﻫﺎي ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ هستی شناختی ﻣﻄﺮح ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻟﯿﮑﺎف و ﺟﺎﻧﺴﻮن (1980) در داستان یک شهر ﺟﻮد دارد. اﺳﺘﻌﺎرهﻫﺎي ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ هستی شناختی، استعاره ‍‍‍پدیده¬ای یا مادی ﺑﺎ ﻓﺮاواﻧﯽ ۸/۵۵ درﺻﺪ ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﮐﺎرﺑﺮد را در رمان "داستان یک شهر" احمد محمود دارد. در رﺗﺒﻪﻫﺎي ﺑﻌﺪي، اﺳﺘﻌﺎرة تشخیص ﺑﺎ ۶/۲۵ درﺻﺪ، و اﺳﺘﻌﺎرة ظرف ﮐﻤﺘﺮﯾﻦ ﻓﺮاواﻧﯽ ﮐﺎرﺑﺮد را ﺑﺎ ۶/1۸ درﺻﺪ در رمان "داستان یک شهر" به ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص ﻣﯽدﻫﺪ. همچنین بسامد اندام واژه-هایی که به عنوان استعاره¬های مفهومی بکار رفته¬اند متفاوت می¬باشد. ﻫﻤﺎنﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ اندام واژة چشم ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﻣﯿﺰان را در سه نوع استعاره مفهومی هستی شناختی ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده اﺳﺖ.