نظام‌های آموزشی همواره با عدم قطعیت‌هایی مانند افت تحصیلی و نوسان‌های پیش‌بینی‌ناپذیر عملکرد دانش‌آموزان روبه‌رو بوده‌اند. با این حال، ارزشیابی رایج در ایران اغلب بر نمره‌دهی پایانی و مقطعی تکیه دارد و از درک روند رشد و استعدادهای نهفته دانش‌آموزان ناتوان مانده است. مسئله اصلی این پژوهش آن است که نظام ارزشیابی سنتی، از تفسیر نوسان عملکرد دانش‌آموز به عنوان فرصتی برای رشد ناتوان است و معلمان را بدون چارچوبی برای مواجهه با این نوسان‌ها رها کرده است. این پژوهش با رویکردی میان‌رشته‌ای، نظریه اختیارات واقعی را از حوزه مالی به کلاس درس آورده است تا چارچوبی تازه برای ارزشیابی فراهم نماید. مطالعه حاضر با روش مرور نظام‌مند و تحلیل مفهومی انجام شده است و طی آن، مفاهیمی مانند حق انتخاب معلم برای توجه ویژه به یک دانش‌آموز (اختیار خرید)، چشم‌پوشی از یک نمره ناموفق (اختیار فروش) و به تعویق انداختن قضاوت (اختیار انتظار)، به واسطه تلفیق حوزه مالی و آموزش معرفی گردیده است. مهم‌ترین یافته این پژوهش، مفهوم نوسان مطلوب است؛ به این معنا که نوسان نمرات یک دانش‌آموز، برخلاف تصور رایج، در بیشتر موارد نشانه ضعف نیست، بلکه فرصتی برای کشف استعدادهای ویژه و درخشان او به شمار می‌رود. همچنین، مدلی پنج مرحله‌ای با عنوان مدیریت سبد نمره‌دهی کلاس درس ارائه شده است تا معلم بتواند در گردآوری شواهد متنوع، تحلیل نوسان‌ها و تصمیم‌گیری مرحله‌ای از آن بهره‌مند گردد. نتیجه آنکه به‌ کارگیری این چارچوب، ارزشیابی را از یک قضاوت مقطعی به فرآیندی پویا، منصفانه و رشد محور تبدیل خواهد کرد.