دروغگویی و بددهنی از جمله رفتارهای نامطلوبی هستند که می‌توانند بر روابط دانش‌آموز با همسالان، معلمان و خانواده تأثیر منفی گذاشته و فرایند تربیتی و آموزشی را با دشواری مواجه کنند. هدف پژوهش حاضر، شناسایی عوامل مؤثر بر بروز رفتارهای دروغگویی و بددهنی در یک دانش‌آموز و بررسی راهکارهای تربیتی برای کاهش و اصلاح این رفتارها بود. این پژوهش با رویکرد اقدام‌پژوهی و با تمرکز بر یک مورد دانش‌آموزی انجام شد. در مرحله نخست، رفتار دانش‌آموز در موقعیت‌های مختلف مورد مشاهده قرار گرفت و برای شناخت دقیق‌تر مسئله از مصاحبه با دانش‌آموز و والدین، پرسشنامه، گروه‌سنجی، بررسی دیدگاه معلمان سال‌های گذشته و پرونده تحصیلی استفاده شد. یافته‌های اولیه نشان داد که دروغگویی دانش‌آموز در کنار رفتارهای پرخاشگرانه، بددهنی، ضعف در انجام تکالیف، دشواری در کنترل هیجانات و مشکلات ارتباطی بروز می‌کرد. همچنین، بر اساس اطلاعات گردآوری‌شده، عواملی مانند فشار و تنبیه، احساس درک نشدن، ضعف اعتمادبه‌نفس، نیاز به جلب توجه و شرایط نامناسب خانوادگی در شکل‌گیری و تداوم رفتارهای وی مؤثر تشخیص داده شد. در مرحله مداخله، ایجاد محیطی امن و حمایتگر، برقراری ارتباط صمیمانه با دانش‌آموز، تقویت اعتمادبه‌نفس، تشویق رفتارهای مثبت، کاهش برخوردهای تنبیهی، توجه به توانمندی‌های دانش‌آموز و استفاده از همکاری خانواده، همکلاسی‌ها و عوامل مدرسه مورد توجه قرار گرفت. بر اساس شواهد حاصل از ارزیابی‌های انجام‌شده، اجرای این اقدامات با بهبود نسبی رفتار دانش‌آموز، افزایش شادابی و نشاط، تقویت احساس امنیت و کاهش گرایش به دروغگویی همراه بود. نتایج این اقدام‌پژوهی نشان می‌دهد که برخورد صرفاً تنبیهی با دروغگویی دانش‌آموزان نمی‌تواند راهکاری مؤثر برای اصلاح این رفتار باشد و توجه همزمان به ریشه‌های رفتاری، عاطفی، خانوادگی و ارتباطی و ایجاد محیطی امن و مبتنی بر اعتماد می‌تواند در اصلاح رفتار و تقویت صداقت دانش‌آموزان مؤثر باشد.