حضرت علی بن موسی الرضا(ع) از شخصیت‌های محوری فرهنگ و ادبیات شیعی است که سیمای او در دوره‌های مختلف تاریخی، متناسب با زمینه‌های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی هر دوره، صورت‌های گوناگونی یافته است. شعر رضوی در ادبیات عربی و فارسی، از جمله حوزه‌هایی است که در آن فضائل، غربت، شهادت، کرامت و جایگاه قدسی امام رضا(ع) بازتاب یافته است. پژوهش‌های پیشین نیز نشان داده‌اند که شعر دعبل، به‌ویژه قصیده تائیه، از مهم‌ترین متون شعر شیعی در بازنمایی اهل‌بیت(ع) و مضامین مرتبط با امام رضا(ع) است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی سیمای حضرت رضا(ع) در قصیده «مدارس آیات» دعبل خزاعی و قصیده ملک‌الشعرای بهار درباره بمباران حرم رضوی، به شیوه توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. در این بررسی، مؤلفه‌های اصلی بازنمایی شخصیت حضرت رضا(ع)، از جمله قداست و امامت، شهادت، غربت، مظلومیت، حرم و آستان قدسی، پناه‌دهی به مظلومان، دفاع از دین، پیوند با کربلا، امید به رهایی و مواجهه با تجاوز بیگانه، استخراج و مقایسه شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در قصیده دعبل، سیمای حضرت رضا(ع) عمدتاً در قالب «امام شهید و غریب در طوس» و در امتداد تاریخ رنج و مظلومیت اهل‌بیت(ع) شکل می‌گیرد. در مقابل، بهار ضمن حفظ هسته قدسی و مظلومانه این تصویر، آن را به زمینه تاریخی و اجتماعی روزگار خود پیوند می‌دهد و حرم رضوی را به کانونی برای بازنمایی مظلومیت مردم، پناه‌جویی، دفاع از دین و اعتراض به تجاوز بیگانه تبدیل می‌کند. ازاین‌رو، تفاوت اساسی دو شاعر نه در اصل تقدس، امامت و مظلومیت حضرت رضا(ع)، بلکه در گستره و کارکرد این تصویر است؛ به‌گونه‌ای که «امام غریب» در شعر دعبل، در شعر بهار به «امام شهید، غریب و پناه مظلومان و نماد مقاومت دینی در برابر تجاوز» گسترش می‌یابد.