بی‌صداقتی تحصیلی یکی از چالش‌های جدی و پایدار در نظام‌های آموزشی است که به هرگونه رفتار غیراخلاقی با هدف کسب اعتبار علمی اطلاق می‌شود. این پدیده می‌تواند اشکال گوناگونی مانند تقلب، سرقت علمی، استفاده از منابع غیرمجاز و کمک‌گیری غیرقانونی در انجام تکالیف را دربرگیرد. رشد فناوری و دسترسی گسترده به منابع، فرصت‌های تازه‌ای برای ارتکاب این رفتارها ایجاد کرده و مقابله با آن را دشوارتر ساخته است. پیامدهای این پدیده نه‌تنها در کاهش کیفیت فرآیند یادگیری مشهود است، بلکه اثرات منفی قابل توجهی بر رشد اخلاقی و روانی افراد نیز دارد. این مقاله با هدف بررسی نقش سه متغیر اساسی ـ ویژگی‌های شخصیتی، باورهای خودکارآمدی و رفتار کمک‌طلبی ـ در شکل‌گیری یا پیشگیری از بی‌صداقتی تحصیلی تدوین شده است. چارچوب نظری تحقیق بر مدل پنج عاملی شخصیت استوار است که شامل ابعاد روان‌رنجورخویی، برون‌گرایی، گشودگی به تجربه، خوشایندی و وظیفه‌شناسی می‌شود. یافته‌های نظری حاکی از آن است که سطوح بالای وظیفه‌شناسی و خوشایندی با کاهش گرایش به بی‌صداقتی و روان‌رنجورخویی بالا با افزایش آن ارتباط دارد. خودکارآمدی، که نشان‌دهنده اعتماد فرد به توانایی انجام موفقیت‌آمیز تکالیف است، عاملی بازدارنده در گرایش به رفتارهای غیرمشروع محسوب می‌شود. رفتار کمک‌طلبی نیز در صورتی که به شکل سازگارانه انجام گیرد، می‌تواند از بروز بی‌صداقتی جلوگیری کند، در حالی که اجتناب از آن احتمال استفاده از راهبردهای غیراخلاقی را افزایش می‌دهد. بررسی تعامل این متغیرها نشان می‌دهد که بی‌صداقتی تحصیلی نتیجه ترکیب پیچیده‌ای از عوامل فردی، شناختی، اجتماعی و رفتاری است. بنابراین، اقدامات پیشگیرانه باید چندبعدی باشد و به‌طور همزمان بر ارتقای مؤلفه‌های مثبت شخصیتی، تقویت خودکارآمدی و آموزش رفتارهای کمک‌طلبی سالم تمرکز داشته باشد. برنامه‌های آموزشی و مشاوره‌ای که به توسعه مهارت‌های فردی، تقویت ارزش‌های اخلاقی و ایجاد فرصت‌های یادگیری سالم می‌پردازند، می‌توانند به کاهش این پدیده کمک کنند و محیطی اخلاق‌مدار و انگیزه‌بخش برای یادگیری فراهم آورند.