تحلیل آسیب‌پذیری و ارتقای تاب‌آوری کالبدی–محیط زیستی شهر بندرعباس در برابر مخاطرات طبیعی با رویکرد مدیریت بحران
شهر بندرعباس به‌عنوان مرکز استان هرمزگان و یکی از راهبردی‌ترین بنادر جنوب ایران، در پهنه‌ای قرار گرفته است که هم‌زمان در معرض مخاطرات متعدد طبیعی نظیر زلزله، سیلاب شهری، طوفان‌های دریایی، فرونشست، نفوذ آب شور و تنش‌های حرارتی است. ترکیب این مخاطرات با رشد شتابان شهرنشینی، گسترش بافت‌های فرسوده و سکونتگاه‌های غیررسمی در اراضی حاشیه‌ای و پست، و ضعف زیرساخت‌های امدادی، آسیب‌پذیری این شهر را به سطحی نگران‌کننده رسانده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و با تکیه بر مرور نظام‌مند منابع علمی، اسناد مدیریت بحران و مطالعات موردی، به تحلیل ابعاد آسیب‌پذیری کالبدی و محیط زیستی بندرعباس و تدوین چارچوبی برای ارتقای تاب‌آوری آن می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که ۴۳ درصد از بافت شهری بندرعباس فرسوده و نزدیک به ۱۵۰۰ هکتار آن سکونتگاه غیررسمی و حادثه‌آفرین است؛ شرایطی که در صورت وقوع زلزله‌ای شدید یا سیلابی گسترده، می‌تواند به فاجعه‌ای انسانی و کالبدی منجر شود. بر این اساس، چارچوب پیشنهادی در پنج راهبرد کلان تدوین می‌شود: ارزیابی و پهنه‌بندی یکپارچه مخاطرات، مقاوم‌سازی و بهسازی لرزه‌ای بافت آسیب‌پذیر، مدیریت پایدار روان‌آب و سیلاب شهری، تقویت زیرساخت‌های حیاتی و شبکه امداد، و ارتقای تاب‌آوری اجتماعی و نهادی. مقاله در پایان تأکید می‌کند که تاب‌آوری بندرعباس تنها با رویکردی یکپارچه، فرابخشی و مبتنی بر داده‌های مکانی محقق می‌شود و مدیریت بحران باید از مرحله واکنش به مرحله پیشگیری و آمادگی منتقل گردد.
