اسپیرولینا در کشاورزی پایدار: مروری بر پیشرفتها و توسعه کودهای زیستی و زیستمحرکهای کشاورزی
پایداری در کشاورزی و کاهش وابستگی به کودهای شیمیایی از مهمترین راهکارهای حفظ امنیت غذایی، سلامت خاک و محیطزیست به شمار میرود. در این مقاله، پتانسیل اسپیرولینا بهعنوان یک کود زیستی پایدار و سازگار با محیطزیست، در راستای کاهش وابستگی به کودهای شیمیایی و ارتقای کشاورزی پایدار بررسی شده است. اسپیرولینا، به دلیل دارا بودن ترکیبات زیستفعال شامل پروتئینها، اسیدهای آمینه، لیپیدها، پلیساکاریدها، ویتامینها، مواد معدنی، رنگدانهها و ترکیبات فنولی، موجب بهبود رشد گیاه، افزایش جذب عناصر غذایی، بهبود ساختار خاک، افزایش تحمل به تنشهای زیستی و غیرزیستی و ارتقای عملکرد محصولات کشاورزی میشود. مطالعات مختلف نشان دادهاند که کاربرد اسپیرولینا بهصورت محلولپاشی، کاربرد در خاک، خیساندن بذر یا پوششدهی بذر، موجب بهبود رشد، عملکرد، ظرفیت فتوسنتزی، کیفیت تغذیهای و تحمل گیاهان مختلف شده و در برخی موارد، مصرف کودهای شیمیایی را کاهش داده است. با وجود این مزایا، توسعه و تجاریسازی محصولات مبتنی بر اسپیرولینا با چالشهایی از جمله هزینه بالای تولید، محدودیتهای مقیاسپذیری، نبود استانداردها و قوانین، مشکلات زنجیره تأمین و تغییرپذیری کیفیت زیستتوده روبهرو است. در مجموع، اسپیرولینا، بهعنوان یک زیستمحرک و کود زیستی مؤثر، ظرفیت بالایی در کمک به توسعه کشاورزی پایدار، بهبود بهرهوری منابع، حفاظت از محیطزیست و کاهش مصرف کودهای شیمیایی دارد.
