گردشگری پایدار ساحلی و حفاظت از منظر فرهنگی بندرعباس: چارچوبی برای تلفیق معماری بومی، بازآفرینی شهری و مدیریت محیط زیست
شهر بندرعباس به‌عنوان دروازه ورودی خلیج فارس و یکی از کهن‌ترین بنادر جنوب ایران، هم‌زمان از سرمایه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی قابل‌توجهی برخوردار است؛ اما این سرمایه‌ها در دهه‌های اخیر در اثر رشد شتابان شهرنشینی، ضعف زیرساخت‌های گردشگری، فشار بر پهنه‌های ساحلی و بی‌توجهی به منظر فرهنگی، دچار فرسایش و نابسامانی شده‌اند. پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و با تکیه بر مرور نظام‌مند منابع کتابخانه‌ای، اسناد شهری و مطالعات موردی، به تحلیل ظرفیت‌ها و چالش‌های گردشگری پایدار ساحلی در بندرعباس و تدوین چارچوبی برای حفاظت از منظر فرهنگی آن می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که بندرعباس دارای مجموعه‌ای از جاذبه‌های طبیعی (ساحل، جزایر پیرامون، زیست‌بوم‌های ساحلی) و فرهنگی (بازار سنتی، بافت تاریخی، معماری بومی، موسیقی و آیین‌های محلی) است که در صورت برنامه‌ریزی یکپارچه، می‌تواند محرک بازآفرینی شهری و تنوع اقتصاد محلی شود. در مقابل، چالش‌هایی نظیر فصلی‌بودن گردشگری، ضعف زیرساخت اقامتی و حمل‌ونقل، فشار بر منابع آب و پسماند، فرسودگی بافت تاریخی و فقدان تفسیر میراث، مدیریت پایدار را با دشواری مواجه کرده است. بر این اساس، چارچوب پیشنهادی در پنج راهبرد کلان تدوین می‌شود: حفاظت یکپارچه از منظر فرهنگی ساحلی، بازآفرینی میراث‌محور بافت تاریخی، مدیریت ظرفیت برد و پسماند، توسعه گردشگری جامعه‌محور، و حکمروایی مشارکتی و بازاریابی پایدار. مقاله تأکید می‌کند که گردشگری پایدار در بندرعباس تنها با حفاظت از هویت منظر فرهنگی و تلفیق آن با بازآفرینی شهری و مدیریت محیط زیست محقق می‌شود.
