رشد شتابان شهرنشینی و غلبه‌ی الگوهای کالبدیِ صرفاً عملکردگرا در فضاهای همگانی شهری، منجر به تقلیل کیفیت تجربه‌ی روزمره‌ی شهروندان و بروز چالش‌هایی نظیر کاهش آرامش روانی، انزوای اجتماعی و ضعف حس تعلق شده است. پژوهش حاضر با هدف تدوین چارچوب مفهومی معماری زیست‌مبنا برای ارتقای بهزیستی روانی شهروندان در فضاهای همگانی طراحی شده است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی است که با بهره‌گیری از مطالعات کتابخانه‌ای و تحلیل محتوای منابع معتبر معماری پایدار و زیست‌پذیری شهری انجام گرفت. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بهزیستی روانی در فضاهای عمومی نه یک امر انتزاعی، بلکه حاصل تعامل میان پنج لایه‌ی کلیدی شامل مؤلفه‌های حسی (نور، گیاه، آب)، ادراکی (خوانایی، نظم فضایی)، اجتماعی (امکان تعامل و مکث)، عملکردی (دسترسی و ایمنی) و هویتی (انطباق با زمینه‌ی بومی) است. نتایج بیانگر آن است که معماری زیست‌مبنا با ادغام سازوکارهای طبیعت‌مبنا در این لایه‌ها، فراتر از پایداری فنی، ظرفیت بالقوه‌ای برای کاهش تنش‌های محیطی و بهبود کیفیت سلامت روان عمومی دارد. در نهایت، چارچوب مفهومی ارائه‌شده بر ضرورت گذار از طراحیِ صرفاً کالبدی به طراحیِ انسان‌محور و زمینه‌گرا تأکید می‌ورزد که در آن طبیعت، نقشی فعال در ارتقای کیفیت تجربه‌ی زیسته‌ی شهروندان در عرصه‌های همگانی شهری ایفا می‌کند.