هدف این پژوهش، بررسی ظرفیت «طراحی مبتنی بر شواهد» (Evidence-Based Design: EBD) برای ایجاد پیوند میان روش تحقیق و تصمیم‌گیری معماری است. در بسیاری از پروژه‌های معماری، تصمیم‌های طراحی بر پایه تجربه حرفه‌ای، الگوهای رایج، الزامات فنی و قضاوت معمار اتخاذ می‌شوند؛ بااین‌حال، در پروژه‌های پیچیده، این منابع به‌تنهایی برای توضیح رابطه میان ویژگی‌های محیط ساخته‌شده و پیامدهای عملکردی، رفتاری و انسانی کافی نیستند. طراحی مبتنی بر شواهد تلاش می‌کند تصمیم‌های طراحی را با شواهد معتبر، مرتبط و متناسب با زمینه پروژه پیوند دهد (Ulrich et al., 2010). چارچوب ارائه‌شده توسط Ulrich و همکاران، EBD را در حوزه سلامت به مجموعه‌ای از متغیرهای طراحی و پیامدهای مربوط به کاربران و سازمان مرتبط می‌کند و بر ضرورت توسعه شواهد درباره روابط میان محیط و پیامدها تأکید دارد.
پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و مرور نظام‌مند ادبیات انجام شده است. منابع مرتبط با طراحی مبتنی بر شواهد، روش تحقیق معماری، معماری درمانی، آموزش معماری و ارزیابی پس از بهره‌برداری بررسی و در چهار محور اصلی شامل تعریف و مبانی EBD، انواع شواهد، ترجمه شواهد به معیارهای طراحی و ارزیابی عملکرد ساختمان دسته‌بندی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد EBD را نباید مجموعه‌ای از دستورالعمل‌های ثابت طراحی دانست، بلکه باید آن را چارچوبی چرخه‌ای برای تعریف مسئله، جست‌وجو و ارزیابی شواهد، ترجمه یافته‌ها به معیارهای طراحی، انتخاب گزینه مناسب و ارزیابی پیامدهای واقعی ساختمان تلقی کرد.
شواهد مورد استفاده در معماری می‌توانند کمی، کیفی یا ترکیبی باشند. اندازه‌گیری‌های محیطی، مطالعات رفتاری، پرسشنامه، مصاحبه، مطالعات موردی، شبیه‌سازی و پژوهش‌های دانشگاهی هر یک ظرفیت متفاوتی برای پاسخ به مسائل طراحی دارند. در این میان، کیفیت روش‌شناختی، ارتباط با سؤال پژوهش و قابلیت انتقال شواهد به زمینه جدید از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. همچنین ارزیابی پس از بهره‌برداری می‌تواند حلقه بازخوردی ایجاد کند که به وسیله آن تجربه هر ساختمان به دانش قابل استفاده برای پروژه‌های آینده تبدیل شود (Preiser et al., 1988).یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که برای توسعه EBD در معماری ایران، ایجاد بانک شواهد بومی، تقویت همکاری دانشگاه و حرفه، آموزش ارزیابی انتقادی منابع علمی و تدوین پروتکل‌های ساده و کم‌هزینه ارزیابی پس از بهره‌برداری ضروری است. بر این اساس، حرکت از «طراحی مبتنی بر تجربه» به سمت «طراحی مبتنی بر تجربه، شواهد و ارزیابی» می‌تواند کیفیت تصمیم‌گیری معماری و ظرفیت پژوهشی حرفه را افزایش دهد.