Loading
0 رای
  • از ساده سازي تا غناي معماري و منظر شهري ، بررسي رابطه پيچيدگي كالبدي ، تنوع بصري ، ادراك محيطي و تنوع زيستي در اكوسيستم شهرها

  • نویسندگان مقاله
    • دل آرام گل مروي دكتري تخصصي اكولوژي دريا و مدير گروه مهندسي فناوري HSE دانشگاه جامع علمي كاربردي تايد واترخاورميانه
  • چکیده مقاله

    شهرهای معاصر در دهه‌های اخیر شاهد تغییراتی در شیوه طراحی معماری و محیط شهری بوده‌اند که در بسیاری از موارد با کاهش جزئیات معماری، ساده‌تر شدن فرم‌های کالبدی، گسترش سطوح یکدست و استفاده از طیف محدودی از رنگ‌های خنثی و سرد همراه شده است. این روند، که بخشی از آن تحت تأثیر رویکردهای مدرن و مینیمالیستی شکل گرفته، اگرچه می‌تواند با اهدافی همچون افزایش کارایی، کاهش هزینه‌های ساخت و نگهداری و ایجاد نظم بصری همراه باشد، پرسش‌هایی را درباره پیامدهای آن بر کیفیت ادراکی و زیست‌محیطی شهر مطرح می‌کند. در مقابل، بسیاری از محیط‌های شهری تاریخی از طریق تنوع در رنگ، مصالح، بافت، تزئینات، ابعاد و ریزساختارهای معماری، پیچیدگی و تنوع بصری و کالبدی بیشتری ایجاد می‌کردند. این پژوهش با رویکردی میان‌رشته‌ای، رابطه میان ساده‌سازی منظر شهری و پیامدهای احتمالی آن برای انسان و سایر گونه‌های ساکن یا مهاجر در شهر را بررسی می‌کند. در این چارچوب، ویژگی‌های معماری و محیطی صرفاً عناصر زیبایی‌شناختی تلقی نمی‌شوند، بلکه می‌توانند در شکل‌دهی به تجربه حسی و ادراکی انسان، جذابیت و خوانایی فضا، حس تعلق، حضور و تعامل اجتماعی نقش داشته باشند. از سوی دیگر، کاهش پیچیدگی کالبدی و حذف برخی ریزساختارها، مانند شکاف‌ها، لبه‌ها، فرورفتگی‌ها و برجستگی‌ها، ممکن است در برخی شرایط فرصت‌های بالقوه برای استقرار، پناه‌گیری، استراحت یا لانه‌سازی گونه‌های خاص حیات‌وحش شهری را کاهش دهد. همچنین، کیفیت و هویت بصری شهر می‌تواند بر نحوه تجربه و استفاده انسان از فضا و در نتیجه بر توجه به طبیعت، پذیرش حیات‌وحش و حمایت اجتماعی از حفاظت تنوع زیستی شهری و حتی جذابیت مقاصد گردشگری شهری و طبیعت‌محور اثرگذار باشد. با این حال، پژوهش حاضر معماری مینیمال یا رنگ‌های خنثی را ذاتاً نامطلوب نمی‌داند، بلکه بر رابطه پیچیده میان تنوع بصری و کالبدی، ادراک انسان، ویژگی‌های زیستگاهی و تنوع زیستی تأکید دارد. در همین راستا، دو شاخص مفهومی «شاخص تنوع ساختاری–بوم‌شناختی» (SEDI: Structural–Ecological Diversity Index) و «شاخص غنای ادراکی محیطی» (PERI: Perceptual Environmental Richness Index) برای تبیین و ارزیابی دو بُعد مکملِ کیفیت محیط شهری، یعنی ظرفیت ساختاری–زیستگاهی و غنای تجربه ادراکی انسان، پیشنهاد می‌شوند. این شاخص‌ها در این مرحله ماهیتی مفهومی داشته و اعتبارسنجی میدانی آنها نیازمند مطالعات آتی است. بر این اساس، هدف اصلی پژوهش تبیین این موضوع است که کاهش تنوع رنگی، فرمی و ریزساختاری محیط شهری تا چه اندازه و تحت چه شرایطی می‌تواند بر کیفیت تجربه انسانی و ظرفیت محیط برای پشتیبانی از تنوع زیستی اثرگذار باشد و چگونه می‌توان از رویکرد «طراحی صرفاً برای انسان» به سوی طراحی شهری جامع‌تری حرکت کرد که در آن عملکرد، آسایش انسانی، کیفیت بصری و کالبدی و ملاحظات زیست‌محیطی در چارچوب یک اکوسیستم شهری به یکدیگر پیوند می‌خورند.

  • کلید واژه

    ساده‌سازی منظر شهری، پیچیدگی کالبدی، ادراک محیطی، تنوع زیستی، بوم‌شناسی شهری

  • راهنمای خرید و دانلود
    • اگر در مجموعه Confpaper عضو نیستید، به راحتی می توانید از طریق دکمه زیر اصل این مقاله را خریداری نمایید .
    • با عضویت در Confpaper می توانید اصل مقالات را با حداقل 20 درصد تخفیف دریافت نمایید .
    • برای عضویت به صفحه ثبت نام مراجعه نمایید .
    • در صورتی که عضو این پایگاه هستید،از قسمت بالای صفحه با نام کاربری خود وارد سایت شوید .
    • لینک دانلود فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال میگردد .
نظرات کاربران

برای ارسال نظر، لطفا وارد حساب کاربری خود شوید.