رشد شهرنشینی و افزایش تقاضا برای ساخت‌وساز، ضرورت بازنگری در شیوه‌های تعیین ظرفیت توسعه ساختمانی و صدور پروانه‌های ساختمانی را بیش از پیش آشکار ساخته است. اگرچه ضوابط شهرسازی از جمله تراکم ساختمانی، سطح اشغال، تعداد طبقات و کاربری زمین، چارچوب اصلی کنترل ساخت‌وساز شهری را تشکیل می‌دهند، اما رعایت این ضوابط به‌تنهایی نمی‌تواند بیانگر ظرفیت واقعی یک محدوده برای پذیرش بارگذاری ساختمانی باشد. ظرفیت شبکه معابر، زیرساخت‌های شهری، پارکینگ، خدمات عمومی و ویژگی‌های کالبدی محدوده نیز در میزان مطلوبیت و امکان‌پذیری توسعه ساختمانی مؤثر هستند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی ظرفیت ساخت‌وساز در فرآیند صدور پروانه ساختمانی و ارائه چارچوبی برای توجه هم‌زمان به مؤلفه‌های شهرسازی، کالبدی، ترافیکی و زیرساختی انجام شده است. روش تحقیق، توصیفی–تحلیلی بوده و اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعات اسنادی، بررسی ضوابط و مقررات مرتبط و تحلیل دیدگاه‌های کارشناسی قابل گردآوری است. در این چارچوب، ظرفیت ساخت‌وساز به‌عنوان حاصل تعامل میان ضوابط شهرسازی و ظرفیت واقعی محیط شهری در نظر گرفته شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که حرکت از رویکرد صرفاً ضابطه‌محور به سمت رویکرد ظرفیت‌محور می‌تواند به تصمیم‌گیری دقیق‌تر در خصوص میزان بارگذاری ساختمانی، کنترل تراکم و ارتقای کیفیت توسعه شهری منجر شود. بر این اساس، استفاده از شاخص‌های کالبدی، ترافیکی، زیرساختی و خدماتی در کنار ضوابط موجود می‌تواند مبنایی مناسب برای ارتقای فرآیند صدور پروانه ساختمانی و حرکت به سمت توسعه متوازن و پایدار شهری در تبریز فراهم کند.