هم‌پوشانی فضایی میان مناطق غنی از تنوع زیستی و جوامع کم‌درآمد، گردشگری را به یکی از ابزارهای کلیدی سیاست‌گذاری برای پیوند حفاظت و توسعه تبدیل کرده است. با این حال، توسعه گردشگری متعارف اغلب به دلیل نادیده گرفتن نظام دانش بومی و مشارکت سطحی جوامع محلی، اهداف حفاظتی و اثرات کاهش فقر را از یکدیگر جدا می‌سازد. این مقاله با تکیه بر نظریه توسعه مشارکتی و ادبیات دانش بومی، سازوکارهای هم‌افزایی میان الگوی گردشگری جامعه‌محور، کاهش آسیب‌پذیری فقر و حفظ تنوع زیستی را تحلیل می‌کند. مقایسه موارد اخیر شامل پارک ملی ویراچه در کامبوج، گردشگری جامعه‌ محور جافلونگ در بنگلادش و ژئوتوریسم آره‌کیپا در پرو نشان می‌دهد که جای‌گذاری دانش بومی در فرآیند برنامه‌ریزی گردشگری، ایجاد سازوکار مدیریت مشترک و تضمین مشارکت دارندگان دانش در تصمیم‌گیری، شرط‌های اصلی پایداری اثرات کاهش فقر گردشگری هستند. یافته‌ها حاکی از آن است که مداخلات گردشگری بدون احترام به دانش بومی، حتی اگر در کوتاه‌مدت مؤثر باشند، تعهد بلندمدت به حفاظت را شکل نمی‌دهند؛ در مقابل، الگویی که جامعه را هم به‌عنوان موضوع دانش و هم به‌عنوان ذی‌نفع اصلی در نظر می‌گیرد، هم‌زمان با افزایش اشتغال و درآمد محلی، انگیزه درونی برای مراقبت زیست‌محیطی را تقویت می‌کند. مقاله در پایان شرایط نهادی و چارچوب ارزیابی ورود دانش بومی به حاکمیت گردشگری را بحث می‌کند.