آمایش سرزمین یکی از مهم‌ترین ابزارهای برنامه‌ریزی برای ایجاد تعادل میان جمعیت، فعالیت و ظرفیت‌های محیطی در پهنه سرزمین است. مسئله اصلی این پژوهش، وجود نابرابری‌های فضایی، تمرکز جمعیت و فعالیت در برخی مناطق، بهره‌برداری نامتناسب از منابع طبیعی و فاصله میان برنامه‌ریزی و اجرای سیاست‌های توسعه در ایران است. هدف پژوهش، بررسی نقش آمایش سرزمین در تحقق توسعه پایدار ایران و شناسایی مهم‌ترین موانع اجرای آن است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، مروری ـ تحلیلی و اسنادی است. داده‌های پژوهش از طریق بررسی اسناد رسمی، سند ملی آمایش سرزمین و مطالعات و پژوهش‌های فارسی مرتبط گردآوری و سپس به صورت تحلیلی بررسی شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که آمایش سرزمین می‌تواند با هدایت استقرار جمعیت و فعالیت، کاهش عدم تعادل منطقه‌ای، حفاظت از منابع طبیعی، توجه به ظرفیت‌های اقتصادی مناطق و تقویت هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، زمینه توسعه پایدار را فراهم کند. با این حال، ضعف هماهنگی نهادی، بخشی‌نگری، ضعف نظارت، کمبود سازوکارهای اجرایی و توجه ناکافی به مشارکت جوامع محلی از مهم‌ترین موانع تحقق اهداف آمایش در کشور هستند. در نتیجه، توسعه پایدار ایران نیازمند تبدیل آمایش سرزمین از یک سند برنامه‌ریزی به یک نظام اجرایی، نظارتی و ارزیابی مستمر است.