پهنه‌های تاریخی کلانشهرها به دلیل پیچیدگی‌های کالبدی و اجتماعی، نیازمند الگوهای مدیریت مشارکتی هستند. با این حال، ساختار مدیریت شهری در ایران همچنان بر الگوی سلسله‌مراتبی و تمرکزگرا استوار است و شهرداری‌های نواحی، علیرغم نزدیکی به سطح محلات، فاقد اختیارات لازم برای ایفای نقش در حکمروایی محلی هستند. این مسئله در ناحیه ۴ منطقه ۴ کلانشهر تبریز نمود بارزی دارد؛ ناحیه‌ای با وسعت ۵۱۷ هکتار و جمعیت بیش از ۶۳ هزار نفر که دربرگیرنده محلات تاریخی نظیر اهراب، قره‌آغاج، خیام، بارون آواک، کوچه باغ، امیرکبیر و ... در بافت مرکزی و قدیمی شهر است. هدف این پژوهش، تحلیل الزامات، چالش‌ها و بسترهای گذار از حکمرانی سلسله‌مراتبی به حکمروایی خوب شهری در این ناحیه است. پژوهش با رویکرد کیفی و روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و داده‌ها از طریق تحلیل اسناد سازمانی، مشاهده ساختار مدیریتی و بررسی میدانی محدوده گردآوری شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد ناحیه ۴ با سه چالش اساسی در این گذار مواجه است: غلبه رویکرد کالبدی-کنترلی بر کارکرد تسهیل‌گری، ناهمگونی اجتماعی و دشواری اجماع‌سازی میان ذی‌نفعان، و فقدان سازوکارهای نهادی برای پاسخگویی مستقیم به شهروندان. در مقابل، سرمایه اجتماعی غنی مبتنی بر هویت تاریخی محلات، مهم‌ترین بستر بالفعل برای تحقق حکمروایی مشارکتی شناسایی شد. نتایج پژوهش بیانگر آن است که گذار مورد نظر مستلزم سه تغییر بنیادین است: تفویض اختیار بودجه‌ای و حقوقی به ناحیه، تبدیل کارکرد آن از بازوی اجرایی به پلتفرم تسهیل‌گری محلی، و ایجاد شورای محلات با قدرت تصمیم‌سازی الزام‌آور. تحقق این مهم می‌تواند الگویی برای مدیریت بافت‌های تاریخی در سایر کلانشهرهای ایران باشد.