نظام مالیاتی به عنوان یکی از ارکان اصلی تأمین منابع عمومی دولت و ابزاری برای تنظیم فعالیت‌های اقتصادی، نقش تعیین‌کننده‌ای در مدیریت درآمدهای ملی ایفا می‌کند. این نوشتار با هدف تبیین ساختار انواع مالیات، به بررسی و دسته‌بندی نظام مالیاتی در سه بخش اصلی می‌پردازد:
۱. مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی: این بخش شامل مالیات‌های وضع شده بر عواید حاصل از فعالیت‌های اقتصادی فردی، شامل حقوق و دستمزد، درآمدهای ناشی از کسب‌وکار و پیشه، اجاره مستغلات و سایر درآمدهای اتفاقی است که فرآیند وصول آن از طریق کسر از منبع یا خوداظهاری صورت می‌پذیرد.
۲. مالیات بر دارایی: این نوع مالیات معطوف به حق مالکیت است و بر دارایی‌های ثابت، اموال ارثی و زمین‌های بایر وضع می‌شود که عمدتاً در هنگام انتقال مالکیت یا تغییر کاربری مورد محاسبه قرار می‌گیرد.
۳. مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی: با توجه به استقلال شخصیت حقوقی شرکت‌ها از سهامداران، این نوع مالیات بر سود حاصل از عملکرد عملیاتی اشخاص حقوقی وضع می‌گردد.
در نهایت، این پژوهش ضمن تبیین مکانیسم‌های وصول هر یک از این مالیات‌ها، بر اهمیت تفکیک دقیق سرفصل‌های مالیاتی در سیستم‌های حسابداری نوین تأکید می‌نماید تا علاوه بر انطباق با قوانین جاری، مدیریت مالی شفاف‌تری در مسیر توسعه پایدار اقتصادی حاصل گردد.