هدف این پژوهش، تحلیل تطبیقی ساختار مالی دو دانشگاه با مدل‌های متفاوت تأمین مالی (بازار-محور در مقابل دولت-محور) و استخراج درس‌هایی برای نظام آموزش عالی ایران است. این پژوهش با رویکرد تطبیقی-تحلیلی و با استفاده از گزارش‌های مالی رسمی دانشگاه استنفورد و داده‌های بودجه‌ای دانشگاه شهید بهشتی (سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵) انجام شده است. چارچوب تحلیل بر اساس هفت مفهوم کلیدی در مالیه آموزشی شامل نیاز آموزشی، برابری، عدالت، اثربخشی، کارایی، کفایت و پایداری مالی تدوین شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اختلاف بودجه سرانه دو دانشگاه حدود ۱۷۸ برابر است. استنفورد با موقوفه ۴۰.۸ میلیارد دلاری، تنوع‌بخشی به منابع درآمد و شفافیت مالی بالا، به استقلال مالی و کیفیت فوق‌العاده دست یافته است. در مقابل، شهید بهشتی با وابستگی ۵۰ درصد به بودجه دولتی و سهم ناچیز وقف، در برابر بحران‌های مالی آسیب‌پذیر است. با این حال، شهید بهشتی نرخ فارغ‌التحصیلی حدود ۸۰ درصد را حفظ کرده است. بر اساس یافته‌ها، پنج توصیه سیاستی برای نظام آموزش عالی ایران ارائه شده است: ایجاد موقوفه‌های دانشگاهی، تنوع‌بخشی به منابع درآمد، توسعه کمک‌های نیاز-محور، افزایش شفافیت مالی و تقویت ارتباط با صنعت.