در این پژوهش، دیدگاه¬های عبدالله جوادی آملی و ریچارد رورتی پیرامون نقش دین و جایگاه آن در عرصه عمومی و خصوصی، به‌صورت تطبیقی بررسی می‌گردد.
مسأله¬ی پاسخ¬گویی قرآن به نیازهای زمانه و دامنه¬ی شمول و جامعیت آن، از جمله مسائلی است که قدمت آن به سده¬های نخست نزول قرآن می¬رسد. در دوران معاصر، برخی اندیشمندان مسلمان همچون پاره¬ای از مفسران و قرآن پژوهان متقدم، در تبیین مفهوم و چیستی جامیعت قرآن، مسیر افراط و تفریط را پیمودند. جوادی آملی از جمله مفسران نام آشنا و صاحب نظری است که ضمن بیان قدر مسلّم مفهوم جامعیت، در نهایت جامعیت حداکثری را ترجیح داده و پذیرفته است. نوشتار در پیش رو مبتنی بر دیدگاه ایشان در باب جامعیت و جهانی بودن قرآن کریم و با رهیافت نگارش یافته "أَهلَ البَیتِ أَدرَی بِمَا فِی البَیتِ"(صاحب خانه به آنچه که در خانه است، آگاه¬تر است). درون دینی- مبتنی بر کتاب و سنت- و با به التزام به قاعده¬ی روش شناختی است؛ زیرا به طور قطع فهم و دریافت مفهوم جامعیت قرآن و یا دین از رهگذر متون دینی بر سایر رهیافت¬ها رجحان و برتری دارد. یادکرد این نکته نیز ضروری است که فرضیه¬ی پژوهش حاضر به تبع مسأله¬ی آن، معطوف بر تبیین و کشف نسبت بین دو متغیر بوده است، بررسی و سنجش آنها با ابزارها و ادله-ی درونی دینی، موجب پدیدار شدن نتایج قابل توجه و نوآوری در پژوهش گردیده است و لذا پژوهش حاضر از جمله پژوهشهای معطوف به همبستگی به شمار می¬آید که در صدد کشف نسبت بین دو متغیر می¬باشد. فرجام سخن آن که، وجه تمایز پژوهش حاضر از سایر پژوهش های همگون، در دو نکته اساسی است: نخست این که به طور خاص مبتنی بر مبانی و ادله¬ جوادی آملی است؛ دوم آن که در غالب مسائل مبتنی بر بررسی و کشف نسبت بین دو متغیر می¬باشد.
جوادی آملی با تأکید بر جامعیت دین اسلام، آن را نظامی همه ‌جانبه می‌داند که نه تنها در ساحت فردی، بلکه در ساختار اجتماعی، سیاسی و فرهنگی نیز باید حضور داشته باشد. از دیدگاه او، تفکیک دین از عرصه عمومی منجر به فروپاشی معنوی و اخلاقی جامعه می‌گردد.
در مقابل، رورتی فیلسوف پراگماتیست امریکایی مدافع خصوصی‌سازی ایمان است و نقش دین را به حوزه تجربه و انتخاب شخصی محدود می‌کند. او معتقد است که ارزش‌های عقلانی و گفت‌ وگوی لیبرال، بدون اتکاء به آموزه‌های دینی، می‌توانند فضای عمومی را سامان دهند و به اجماع مشترک برسند.
این مطالعه با روش تطبیقی، به بررسی نقاط اشتراک و افتراق این دو اندیشمند پرداخته است و پیامدهای هر رویکرد را برای رابطه ایمان، عقلانیت و سیاست روشن می‌سازد. نتیجه نشان می‌دهد که رویکرد جوادی آملی مبتنی بر پیوستگی دین و دنیا، و نگاه رورتی بر جدایی نهادی آنان تاکید دارد، که هر یک پیامدهای متفاوتی برای فلسفه سیاسی و اخلاق عمومی دارند.