تعلیم و تربیت اسلامی، به‌عنوان نظامی بنیادین برای پرورش انسان متعادل و متعهد، بر محور آموزه‌های قرآن کریم، سنت پیامبر اکرم(ص) و سیره ائمه معصومین(ع) بنا شده است. دراین نظام، اصل بر رشد هماهنگی ابعاد جسمانی، عقلانی، اخلاقی و معنوی انسان است و اموری همچون توحیدمحوری، کرامت ذاتی انسان، اخلاق الهی، خودسازی و مسئولیت‌پذیری را به‌عنوان مبانی اصلی تعلیم و تربیت معرفی می‌کند. در این پژوهش، با رویکرد تحلیلی-توصیفی و بهره‌گیری از منابع اصیل اسلامی و آثار اندیشمندان مسلمان، اهداف، مبانی و روش‌های تعلیم و تربیت اسلامی تبیین شده و ضمن بررسی نقاط ضعف دیدگاههای مادی گرایانه، نقاط قوت و کارآمدی نظام تربیتی اسلامی آشکار گردیده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ترکیب ارزش‌های معنوی با علم واندیشه امروز، به شکل‌گیری نسلی برخوردار از ایمان راسخ، اندیشه نقاد، خلاقیت عملی و مسئولیت اجتماعی می‌انجامد. همچنین، نظام تربیتی اسلامی با تأکید بر رسالت خانواده، مدرسه و جامعه در پیوند با نقش الگویی مربیان، ظرفیت بالایی برای ارتقای هویت دینی و تمدن‌سازی دارد. نتایج این تحقیق می‌تواند شالوده ای درسیاست‌گذاری‌های آموزشی و تولید محتوا در نهادهای تربیتی فراهم کند و زمینه تربیت انسان‌هایی فراهم آورد که ضمن مشارکت فعال در جامعه جهانی، پایبند به ارزش‌های الهی و فرهنگ اسلامی باشند.