صنایع انرژی‌بر به‌عنوان موتور محرک توسعه اقتصادی، سهم قابل‌توجهی در تولید، اشتغال و رشد صنعتی دارند؛ اما ماهیت فرآیندهای شیمیایی و حرارتی آن‌ها موجب مصرف گسترده انرژی و انتشار آلاینده‌های زیست‌محیطی می‌شود. این ویژگی دوگانه، ضرورت مدیریت پایدار و بهینه‌سازی مصرف انرژی را برجسته کرده است. در این مقاله، با اتکا به چارچوب مفهومی شامل تولید پایدار، صنایع انرژی‌بر، ابزارهای تشویقی سیاستی، بازده انرژی و سرمایه‌گذاری زیست‌محیطی، به بررسی نقش سیاست‌های مالی و نهادی در کاهش شدت انرژی و ارتقای بهره‌وری پرداخته شده است. مرور ادبیات تجربی نشان می‌دهد که سیاست‌های اقتصادی و مالی مانند یارانه‌ها، معافیت‌های مالیاتی و وام‌های کم‌بهره، اثرگذاری سریع‌تری نسبت به سیاست‌های صرفاً انرژی‌محور دارند؛ نوآوری سبز و سرمایه‌گذاری زیست‌محیطی محرک‌های کلیدی در دستیابی به اقتصاد کم‌کربن هستند؛ و کیفیت نهادی و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر نقشی تعیین‌کننده در موفقیت سیاست‌ها ایفا می‌کنند. یافته‌ها حاکی از آن است که ترکیب ابزارهای مالی، نوآوری فناورانه، اصلاحات نهادی و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر می‌تواند مسیر حرکت صنایع انرژی‌بر را به سوی تولید پایدار و تحقق اهداف توسعه پایدار هموار سازد.