جایگاه و مرتبه معماری قاجار در تاریخ گذشته معماری ایران (قبل از دوره جدید) می تواند جای بحث و تامل داشته باشد. اگر آثار معماری را از زاویه ای فضایی ارزیابی کنیم و به خلاقیت های فضایی در معماری توجه کنیم معماری دوره قاجار ارزش پیدا می¬کند و در جایگاه تکامل یافته و برتری نسبت به معماری های دوره قبل از خود چون زندیه و صفویه قرار می¬گیرد، چرا که در معماری این دوره خلاقیت¬های فضایی افزایش می یابد، تنوع فضاها بیشتر می¬شود و فضاهای نوینی خلق می شود. فضاها به گشایش و سبکی بیشتری می¬رسند و الگوهای قدیمی معماری ایران در جهت گسترش فضا تکامل می یابد. به طور خلاصه اگر تکامل معماری را گشایش، شفافیت و سبکی فضاها بدانیم معماری این دوره به عنوان مرحله تکامل معماری قدیم ایران مطرح می شود، لیکن از آنجا که اکثر خانه های به جا مانده در شهر شیراز، مربوط به دوره قاجار و بعد از آن می باشد سعی بر آن شده تا مطالعه تطبیقی بین خانه های نظیر خانه سعادت، اسدی، جلال صاحب الامر، ناصر ابطحی، شاپور احمد پور، محمد حفیظ، پوست فروش و چکامه انجام شود.