اسانس‌های گیاهی به‌عنوان ترکیبات زیست‌فعال ارزشمند، کاربرد گسترده‌ای در صنایع غذایی، دارویی، آرایشی-بهداشتی و کشاورزی دارند. با توجه به حساسیت بالای این ترکیبات نسبت به شرایط فرایندی، انتخاب و توسعه روش‌های مناسب برای استخراج و خالص‌سازی آن‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در سال‌های اخیر، علاوه بر روش‌های سنتی مانند تقطیر با آب و بخار و استخراج با حلال، فناوری‌های نوینی نظیر استخراج با سیال فوق‌بحرانی، استخراج به کمک امواج فراصوت، استخراج به کمک مایکروویو، فرایندهای غشایی و روش‌های ترکیبی، به‌منظور افزایش بازده، کاهش زمانفرایند، حفظ کیفیت ترکیبات معطر و کاهش مصرف انرژی مورد توجه قرار گرفته‌اند. مقاله حاضر مروری جامع بر فناوری‌های متداول و پیشرفته در استخراج و خالص‌سازی اسانس‌های گیاهی ارائه می‌دهد و مزایا، محدودیت‌ها و قابلیت‌های هر روش را از دیدگاه فنی و صنعتی بررسی می‌کند. همچنین، چالش‌های مرتبط با مقیاس‌پذیری، هزینه فرایند، پایداری ترکیبات مؤثره و الزامات زیست‌محیطی تحلیل شده و چشم‌اندازهای آینده در بهینه‌سازی و صنعتی‌سازی این فناوری‌ها مورد بحث قرار می‌گیرد. این مطالعه نشان می‌دهد که تلفیق روش‌های نوین با رویکردهای مهندسی فرایند می‌تواند نقش مهمی در افزایش بهره‌وری، کیفیت محصول و توسعه پایدار در صنعت اسانس‌های گیاهی ایفا کند.