کلاس‌های چندپایه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین سازوکارهای تحقق عدالت آموزشی در مناطق روستایی، عشایری و کم‌تراکم کشور، نقش تعیین‌کننده‌ای در گسترش دسترسی به آموزش ایفا می‌کنند. با این حال، این کلاس‌ها به دلیل ناهمگونی سنی، شناختی و تحصیلی دانش‌آموزان، با چالش‌هایی جدی در زمینه برنامه‌ریزی درسی، مدیریت کلاس، سازماندهی فعالیت‌ها و ارزشیابی روبه‌رو هستند. هدف پژوهش حاضر، واکاوی ابعاد این چالش‌ها و تبیین ظرفیت‌های روش‌های تدریس فعال برای بهبود کیفیت یاددهی-یادگیری در کلاس‌های چندپایه است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، مروری-تحلیلی بوده و با استفاده از مطالعه اسنادی و تحلیل محتوای کیفی، منابع علمی فارسی و لاتین مرتبط با کلاس‌های چندپایه، آموزش فعال، مدیریت کلاس و عدالت آموزشی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که غلبه رویکردهای سنتی و معلم‌محور، ضمن افزایش فشار حرفه‌ای بر معلمان، موجب کاهش مشارکت دانش‌آموزان و افت اثربخشی آموزشی می‌شود؛ در مقابل، بهره‌گیری از راهبردهایی همچون آموزش همسالان، یادگیری پروژه‌محور و آموزش متمایز می‌تواند به ارتقای انگیزش، تعمیق یادگیری، کاهش فرسودگی معلمان و تحقق اهداف سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش منجر شود. بر این اساس، کلاس‌های چندپایه نه به‌عنوان یک محدودیت، بلکه به‌مثابه ظرفیتی تربیتی برای نوآوری در تدریس و تقویت یادگیری فعال قابل بازتعریف‌اند.