گذار از مدرسه سنتی به مدرسه نوین، نه یک تغییر تزئینی، بلکه دگرگونی بنیادین در پارادایم یاددهی-یادگیری، ساختارهای فیزیکی، روابط انسانی و نظام ارزشیابی است. با وجود تأکید اسناد بالادستی در ایران، نمونه‌های عینی و بومی‌شده از چنین تحولی اندک و کمتر مستند شده‌اند. این مقاله با رویکرد مطالعه موردی کیفی عمیق، به کنکاش در «مدرسه خلاق پویا» در شهر اصفهان می‌پردازد تا فهمی چندلایه از چگونگی تحقق ایده مدرسه نوین در بافت واقعی ایران ارائه دهد. داده‌ها از طریق مشاهده مشارکتی (دو هفته)، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۲ کنشگر (مدیران، معلمان برتر، دانش‌آموزان و والدین) و تحلیل مستندات مدرسه گردآوری و با روش تحلیل مضمون شبکه‌ای تفسیر شدند.
یافته‌ها در سه محور اصلی دسته‌بندی شدند: (۱) «فضا به مثابه معلم سوم»: طراحی باز، سیال و طبیعت‌محور که عاملیت دانش‌آموز را افزایش می‌دهد؛ (۲) «برنامه درسی تلفیقی پروژه‌محور»: جانشینی حافظه‌مداری با کاوشگری و تولید دانش؛ (۳) «معلم به عنوان طراح تجربه یادگیری»: تحول نقش از انتقال‌دهنده به تسهیل‌گر و همراه.
دستاوردهای مدرسه شامل افزایش معنادار انگیزه درونی، خلاقیت، مهارت‌های حل مسئله و رضایت والدین در مقایسه با میانگین منطقه است. با این حال، چالش‌هایی مانند مقاومت نهادی و فاصله با نظام ارزشیابی سراسری نیز شناسایی شد. این مطالعه نشان می‌دهد که مدرسه نوین در ایران با کمترین منابع اما بیشترین بازاندیشی ممکن است و الگوی مدرسه خلاق پویا قابلیت اشاعه در سایر مدارس پیشرو را دارد.