زمینه و اهداف؛ با توسعه روزافزون فناوری‌های دیجیتال، آموزش الکترونیکی به یکی از ابزارهای مؤثر در پرورش شهروندان فعال تبدیل شده است. بر همین اساس، هدف این پژوهش ارائه الگویی برای برنامه درسی آموزش الکترونیکی در دوره ابتدایی با تکیه بر مؤلفه‌های تربیت شهروند فعال است. این پژوهش با بهره‌گیری از رویکرد ترکیبی انجام شده است.
روش‌ها؛ در بخش کیفی، از روش نظریه داده‌بنیاد استفاده شد و داده‌ها از طریق مصاحبه با متخصصان حوزه برنامه‌ریزی درسی و نیز بررسی منابع و اسناد علمی معتبر گردآوری گردید. در بخش کمی، اطلاعات مورد نیاز از 254 نفر از معلمان و مدیران مدارس استان همدان جمع‌آوری شد و داده‌ها با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌سازی معادلات ساختاری بر پایه روش حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) مورد تحلیل قرار گرفت.
یافته‌ها: نتایج بخش کیفی نشان داد که چالش‌های طراحی و اجرای برنامه درسی آموزش الکترونیکی در سه دسته قابل تبیین هستند: شرایط علّی (نظیر ضعف در مهارت‌های یادگیری الکترونیکی و تفکر انتقادی)، شرایط زمینه‌ای (مانند کمبود محیط‌های یادگیری تعاملی و نابرابری در دسترسی به امکانات)، و شرایط مداخله‌گر (از جمله مقاومت‌های فرهنگی و پایین بودن سطح مهارت معلمان). همچنین، «تربیت شهروند فعال در بستر آموزش الکترونیکی» به‌عنوان پدیده محوری شناسایی شد که تحقق آن نیازمند اتخاذ راهبردهای تحول‌محور، توانمندسازی معلمان و بهره‌گیری هدفمند از فناوری‌های دیجیتال است. در بخش کمی نیز نتایج حاکی از برازش مناسب مدل و بالا بودن بارهای عاملی بود که اعتبار ساختار پیشنهادی را تأیید کرد. روابط میان متغیرها معنادار گزارش شد و مقدار ضریب تعیین (R²) نشان‌دهنده توان پیش‌بینی مطلوب مدل بود.
نتیجه‌گیری: به‌طور کلی، یافته‌ها نشان می‌دهد که الگوی ارائه‌شده، در صورت همراهی با برنامه‌ریزی منسجم، ارتقای مهارت‌های معلمان و تقویت زیرساخت‌های فناورانه، می‌تواند نقش مؤثری در تربیت شهروندانی فعال و مسئول در بستر جامعه دیجیتال در دوره ابتدایی ایفا کند.