هدف: استفاده روزافزون از شبکه‌های اجتماعی به ویژه اینستاگرام، به طور متناقضی با افزایش احساس تنهایی در میان کاربران همراه شده است. این پدیده که احساس تنهایی دیجیتال نام دارد، زمانی رخ می‌دهد که فرد علیرغم حضور فعال در فضای مجازی، از کمبود ارتباطات معنادار رنج می‌برد. پژوهش حاضر با هدف تبیین احساس تنهایی دیجیتال بر اساس دلبستگی بزرگسالی و خودافشایی آنلاین با نقش میانجی نیاز به تعلق در کاربران اینستاگرام شهر سنندج انجام شد.
روش‌شناسی: این پژوهش به صورت مقطعی و از نوع همبستگی با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه کاربران فعال اینستاگرام ساکن شهر سنندج در سال ۱۴۰4 بود. با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای، ۴۰۸ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه احساس تنهایی دیجیتال (اسمیت و همکاران، ۲۰۲۲)، پرسشنامه سبک‌های دلبستگی بزرگسالی (کالینز و رید، ۲۰۲۱)، پرسشنامه خودافشایی آنلاین (پارک و کیم، ۲۰۲۲) و پرسشنامه نیاز به تعلق (لیوری و همکاران، ۲۰۲۳) بودند. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، مدل‌سازی معادلات ساختاری و روش بوت‌استرپ (۵۰۰۰ نمونه) تحلیل شدند..
یافته ها: مدل مفهومی پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود (۲/۴۵=χ²/df، ۰/۹۴=CFI، ۰/۰۵=RMSEA) . دلبستگی بزرگسالی، خودافشایی آنلاین و نیاز به تعلق بر احساس تنهایی دیجیتال اثر مستقیم معنادار داشتند. همچنین دلبستگی بزرگسالی و خودافشایی آنلاین از طریق نیاز به تعلق بر احساس تنهایی دیجیتال اثر غیرمستقیم معنادار نشان دادند. مدل پژوهش توانست ۴۲ درصد از واریانس احساس تنهایی دیجیتال را تبیین کند.
نتیجه‌گیری: احساس تنهایی دیجیتال یک پدیده چندعاملی است که ریشه در الگوهای دلبستگی، نحوه خودافشایی و میزان ارضای نیاز به تعلق در فضای مجازی دارد. نیاز به تعلق به عنوان یک متغیر میانجی مهم در این روابط عمل می‌کند. یافته‌های این پژوهش برای روانشناسان، مشاوران، والدین و سیاست‌گذاران در جهت طراحی مداخلات آموزشی و درمانی برای کاهش احساس تنهایی دیجیتال در کاربران شبکه‌های اجتماعی کاربرد دارد.