خانه‌های تاریخی تهران در دهه‌های اخیر با موجی از بازسازی و تغییر کاربری مواجه شده‌اند؛ روندی که از یک‌سو به تداوم حیات بنا کمک می‌کند و از سوی دیگر می‌تواند کیفیت تجربه فضایی، خوانایی و معنا را در ساختار خانه تاریخی دگرگون کند. در این میان، توجه به هویت فضایی و معماری روایی-یعنی نحوه‌ای که فضا از طریق توالی، مکث، دید و حرکت روایت می‌شود-برای فهم پیامدهای مداخله معاصر اهمیت ویژه‌ای دارد. مرور مطالعات مرتبط نشان می‌دهد که بخش عمده پژوهش‌های انجام‌ شده درباره خانه ‌های تاریخی تهران، بیشتر بر مستندسازی کالبدی، معرفی ارزش‌ها یا جنبه‌های فنی مرمت تمرکز داشته‌اند و کمتر به تحلیل تجربه ‌محور فضا، روایت حرکتی و تداوم یا گسست هویت مکانی پس از تغییر کاربری پرداخته‌اند. نتیجه این کم‌توجهی آن است که در برخی پروژه‌ها، پیامدهای ادراکی و معنایی تغییرات فضایی به‌طور دقیق دیده و ارزیابی نمی‌شود. این مقاله با تمرکز بر خانه اتحادیه تهران، پس از بازسازی و تبدیل آن به موزه مشاهیر، به تحلیل رابطه‌ی میان مداخله معاصر، روایت فضایی و هویت فضایی بنا می‌پردازد. این پژوهش با رویکردی کیفی-تحلیلی و بر پایه خوانش فضایی انجام شده و بر مولفه ‌هایی مانند توالی فضایی، فضاهای واسط در مقیاس خرد و مجموعه، سلسله‌ مراتب دسترسی، مرزبندی حریم و نقش حیاط مرکزی تکیه دارد. نتایج نشان می‌دهد که منطق کلی درون‌گرایی و ساختار شبکه‌ای دسترسی در بنا تا حدی تداوم یافته و برخی مداخلات-به‌ویژه در سازمان‌دهی فضاهای واسط و خواناتر شدن مسیرها-به تقویت پیوستگی روایت فضایی کمک کرده‌اند. در عین حال، تغییر کاربری موزه‌ای و برخی مداخلات معاصر در فضای داخلی و نحوه‌ی چیدمان نمایشگاهی، در مواردی موجب ناهماهنگی میان لایه‌های تاریخی و معاصر و اختلال در پیوستگی تجربه‌ی حرکتی شده است. بر این اساس، پژوهش بر ضرورت توجه هم‌زمان به کالبد، معنا و تجربه کاربر در بازسازی خانه‌های تاریخی تاکید می‌کند و نشان می‌دهد هویت فضایی و معماری روایی بنا، بیش از هر چیز در کیفیت سازمان فضایی و مواجهه‌ی کاربر با فضا تثبیت یا دچار گسست می‌شود.