اضطراب امتحان به‌عنوان یکی از شایع‌ترین هیجان‌های منفی تحصیلی، نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت یادگیری، سلامت روان و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان ایفا می‌کند و می‌تواند مسیر تحصیلی و حرفه‌ای آینده آنان را تحت تأثیر قرار دهد. با وجود شواهد گسترده درباره ارتباط منفی اضطراب امتحان و پیشرفت تحصیلی، هنوز درک جامعی از سازوکارهای زیربنایی این رابطه و نقش تفاوت‌های فردی در شدت و پیامدهای آن وجود ندارد. از این رو، هدف مقاله حاضر تحلیل نظام‌مند روابط بین اضطراب امتحان، راهبردهای تنظیم هیجان و عملکرد تحصیلی با تأکید بر نقش تعدیل‌گر سبک‌های تفکر است. در این پژوهش، با بهره‌گیری از روش مرور نظام‌مند، ادبیات پژوهشی دو دهه اخیر در حوزه اضطراب امتحان، تنظیم هیجان و سبک‌های تفکر گردآوری، ارزیابی و تلفیق شد و الگوهای نظری و تجربی حاکم بر روابط مستقیم، میانجی‌گر و تعدیل‌گر میان این متغیرها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این مرور نشان داد که اضطراب امتحان رابطه‌ای منفی و پایدار با عملکرد تحصیلی دارد که عمدتاً از طریق اختلال در فرایندهای شناختی نظیر حافظه کاری، توجه پایدار و پردازش اطلاعات تبیین می‌شود. همچنین، راهبردهای تنظیم هیجان نقش مهمی در تضعیف یا تشدید این رابطه ایفا می‌کنند؛ به‌گونه‌ای که راهبردهای سازگارانه‌ای مانند ارزیابی مجدد شناختی و برنامه‌ریزی می‌توانند با کاهش پردازش تهدید، اضطراب امتحان را کاهش داده و عملکرد تحصیلی را بهبود بخشند، در حالی که راهبردهای ناسازگارانه‌ای همچون سرکوب هیجان، نشخوار فکری و فاجعه‌انگاری با افزایش پردازش تهدید، اثرات منفی اضطراب را تشدید می‌کنند. یافته کلیدی این مقاله شناسایی سبک‌های تفکر به‌عنوان متغیر تعدیل‌گر اساسی است؛ به‌طوری که هم رابطه مستقیم بین اضطراب امتحان و عملکرد تحصیلی و هم اثربخشی راهبردهای تنظیم هیجان به نوع سبک تفکر فرد وابسته است. به‌ویژه، ناسازگاری میان سبک تفکر دانش‌آموزان و ساختارهای آموزشی و ارزیابی می‌تواند منبع اصلی اضطراب امتحان باشد. در مجموع، نتایج این مرور بر ضرورت فردی‌سازی مداخلات آموزشی، آموزش راهبردهای تنظیم هیجان متناسب با سبک تفکر و طراحی نظام‌های ارزیابی انعطاف‌پذیر تأکید می‌کند تا از این طریق، اضطراب امتحان کاهش یافته و عملکرد تحصیلی بهبود یابد.