در دهه ‌های اخیر، افزایش پیچیدگی بازارهای مالی، نوسانات اقتصادی و رشد حجم داده ‌ها، مدیریت ریسک مالی را به یکی از مهم‌ترین چالش ‌های سازمان ‌ها و نهادهای مالی تبدیل کرده است. در این میان، هوش مصنوعی به ‌عنوان یکی از فناوری ‌های نوین، نقش قابل ‌توجهی در بهبود فرآیند شناسایی، ارزیابی و کنترل ریسک ‌های مالی ایفا می‌کند. این مقاله به بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر مدیریت ریسک مالی و کاربردهای آن در سیستم ‌های مالی مدرن می‌پردازد.
هوش مصنوعی با بهره ‌گیری از الگوریتم ‌های یادگیری ماشین، یادگیری عمیق و تحلیل کلان ‌داده ‌ها، امکان تحلیل سریع و دقیق حجم عظیمی از اطلاعات مالی را فراهم می‌سازد. این فناوری می‌تواند الگوهای پنهان، روابط پیچیده و نشانه ‌های اولیه بروز ریسک را شناسایی کرده و در پیش ‌بینی ریسک ‌هایی مانند ریسک اعتباری، ریسک بازار و ریسک نقدینگی مؤثر باشد. همچنین استفاده از مدل ‌های هوشمند موجب کاهش خطاهای انسانی و افزایش دقت تصمیم ‌گیری در مدیریت ریسک می‌شود.
در این مقاله، علاوه بر معرفی مفاهیم پایه مدیریت ریسک مالی، به بررسی مهم‌ترین کاربردهای هوش مصنوعی در این حوزه از جمله پیش ‌بینی نوسانات بازار، ارزیابی اعتبار مشتریان، کشف تقلب ‌های مالی و بهبود سیستم ‌های هشداردهنده پرداخته شده است. همچنین مزایا و چالش ‌های به ‌کارگیری هوش مصنوعی، از جمله هزینه ‌های پیاده ‌سازی، نیاز به داده ‌های باکیفیت و مسائل اخلاقی و امنیتی مورد بحث قرار می‌گیرد.
نتایج بررسی ‌ها نشان می‌دهد که استفاده هوشمندانه از هوش مصنوعی می‌تواند به افزایش کارایی، کاهش خسارات مالی و ارتقای پایداری سیستم ‌های مالی منجر شود. با این حال، موفقیت در بهره ‌گیری از این فناوری مستلزم ترکیب دانش انسانی، زیرساخت ‌های مناسب و چارچوب ‌های نظارتی کارآمد است.