مديريت منابع انساني در سازمانهاي خدماتي - مذهبي همچون سازمان حج و زيارت، به دليل ماهيت مأموريتهاي معنوي، فرهنگي و اجتماعي، فراتر از مديريت صرفاً اداري و پرسنلي است. آسيبشناسي اين حوزه ابزاري كليدي براي شناسايي نقاط قوت و ضعف و بسترسازي تحول سازماني محسوب ميشود. پژوهش حاضر با هدف آسيبشناسي مديريت منابع انساني در سازمان حج و زيارت و با رويكرد تحول سازماني انجام شده است.
اين مطالعه به روش توصيفي ـ پيمايشي و در سه مرحله صورت گرفت: نخست، سنجش نگرش مديران نسبت به منابع انساني از طريق مصاحبههاي نيمهساختاريافته (١٢ نفر)؛ دوم، ارزيابي سامانههاي منابع انساني با استفاده از مشاهده و چكليست (٧ سامانه)؛ و سوم، تحليل متغيرهاي رفتار سازماني با پرسشنامه محققساخته .(n=180) نتايج نشان داد كه ٥٧ درصد مديران داراي نگرش منبعمحور (HRM) به مديريت منابع انساني هستند. تحليل دادهها با روش كيفي ـ توصيفي و به شيوه تحليل مضمون انجام شد.
يافتهها نشان ميدهد كه نگرش مديران عمدتاً در سطح هزينهمحور و منبعمحور باقي مانده و نگرش راهبردي به منابع انساني در سطح كلان سازمان نهادينه نشده است. ضعف در سامانههاي كليدي منابع انساني شامل تجزيه و تحليل شغل، جانشينپروري، جذب و استخدام و نبود برنامهريزي راهبردي نيز از مهمترين آسيبها محسوب ميشود. در حوزه رفتار سازماني نيز عدالت سازماني پايينتر از حد ميانگين و رضايت شغلي و رفتار شهروندي سازماني بالاتر از ميانگين ارزيابي شد.
در مجموع، پژوهش نشان ميدهد كه با تقويت نگرش تخصصي به منابع انساني و استقرار سامانههاي راهبردي، ميتوان زمينه تحول و ارتقاي عملكرد سازمان حج و زيارت را فراهم آورد.