Loading
0 رای
  • خشکسالی، تغییر اقلیم و تخریب مراتع؛ بررسی اثرات متقابل، پیامدها و راهکارهای سازگاری و افزایش تاب‌آوری

  • نویسندگان مقاله
    • میثم عسکری جبار آبادی دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد علوم و مهندسی محیط زیست، دانشگاه صنعتی اصفهان
    • آزاده بذرمنش دانش آموخته مقطع دکتری علوم و مهندسی مرتع، دانشگاه صنعتی اصفهان
  • چکیده مقاله

    اکوسیستم‌های مرتعی از مهم‌ترین اجزای سرزمین‌های خشک و نیمه‌خشک محسوب می‌شوند و در تنظیم چرخه آب، حفاظت خاک، ذخیره و ترسیب کربن، حفظ تنوع زیستی، تولید علوفه و پشتیبانی از معیشت جوامع انسانی نقش اساسی دارند. با این حال، افزایش فراوانی و شدت برخی رخدادهای خشکسالی، روندهای گرمایش جهانی، تغییر الگوی بارش، افزایش تبخیر و تعرق و هم‌زمانی این عوامل با فشارهای انسانی نظیر چرای بیش از ظرفیت، تغییر کاربری اراضی و بهره‌برداری نامتناسب، آسیب‌پذیری مراتع را افزایش داده است. خشکسالی در اکوسیستم‌های مرتعی صرفاً به کاهش بارندگی محدود نمی‌شود، بلکه از طریق کاهش رطوبت خاک، افت تولید اولیه، کاهش پوشش گیاهی، تغییر ترکیب گونه‌ای، افزایش سطح خاک و تشدید فرسایش می‌تواند یک زنجیره تخریبی ایجاد کند. هدف این مطالعه بررسی تحلیلی روابط متقابل میان تغییر اقلیم، خشکسالی و تخریب مراتع و نیز تبیین راهبردهای سازگاری و افزایش تاب‌آوری اکوسیستم‌های مرتعی است. روش مطالعه، مرور تحلیلی منابع علمی و تلفیق یافته‌های مطالعات جهانی و پژوهش‌های انجام ‌شده در ایران است. شواهد موجود نشان می‌دهد که اثر خشکسالی بر مراتع تابعی از شدت، مدت و تکرار خشکسالی، ویژگی‌های خاک، ترکیب گونه‌ای، وضعیت اولیه اکوسیستم و شیوه مدیریت چرا است. از سوی دیگر، تخریب مرتع می‌تواند ظرفیت اکوسیستم برای مقابله با خشکسالی‌های بعدی را کاهش دهد و از طریق افت ماده آلی خاک، کاهش نفوذپذیری، کاهش ذخیره آب خاک و حذف گونه‌های مقاوم به تنش، یک چرخه بازخوردی منفی ایجاد کند. مطالعات جهانی نشان داده‌اند که افزایش فشار چرا در مناطق گرم‌تر و کم‌تنوع‌تر می‌تواند ارائه خدمات اکوسیستمی را کاهش دهد، در حالی که پاسخ اکوسیستم به چرا در مناطق مختلف یکسان نیست و به شرایط اقلیمی، خاکی و زیستی وابسته است. همچنین شواهد حاصل از مطالعات ایران نشان می‌دهد که کاهش فشار چرا و قرق می‌تواند در برخی شرایط موجب افزایش پوشش گیاهی، غنای گونه‌ای و بهبود برخی ویژگی‌های خاک شود. بنابراین، سازگاری با تغییر اقلیم در مراتع نباید تنها بر کاهش آثار مستقیم خشکسالی متمرکز باشد، بلکه باید هم‌زمان بر کاهش فشارهای انسانی، افزایش سلامت خاک، مدیریت تطبیقی چرا، حفاظت از تنوع زیستی، احیای مراتع تخریب‌ شده، پایش مستمر و مشارکت جوامع محلی استوار باشد.

  • کلید واژه

    تغییر اقلیم، تخریب مراتع، تاب‌آوری اکولوژیک، مدیریت چرا، سازگاری اقلیمی، احیای مراتع

  • راهنمای خرید و دانلود
    • اگر در مجموعه Confpaper عضو نیستید، به راحتی می توانید از طریق دکمه زیر اصل این مقاله را خریداری نمایید .
    • با عضویت در Confpaper می توانید اصل مقالات را با حداقل 20 درصد تخفیف دریافت نمایید .
    • برای عضویت به صفحه ثبت نام مراجعه نمایید .
    • در صورتی که عضو این پایگاه هستید،از قسمت بالای صفحه با نام کاربری خود وارد سایت شوید .
    • لینک دانلود فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال میگردد .
نظرات کاربران

برای ارسال نظر، لطفا وارد حساب کاربری خود شوید.