فرآورده‌های لبنی به عنوان منابع غنی از مواد مغذی، نقش مهمی در سبد غذایی انسان ایفا می‌کنند. با این حال، عدم رعایت موازین بهداشتی در مراحل مختلف تولید، به‌ویژه در شیر خام و لبنیات سنتی، می‌تواند منجر به آلودگی با میکروارگانیسم‌های پاتوژن از جمله اشریشیاکلی (E. coli) شود. اشریشیاکلی گروهی از باکتری‌هاست که بیشتر سویه‌های آن بی‌خطر بوده و بخشی از فلور طبیعی روده حیوانات و انسان محسوب می‌شوند. اما برخی سویه‌ها، مانند اشریشیاکلی انتروهموراژیک (EHEC)، قادر به تولید سموم کشنده بوده و می‌توانند عامل بیماری‌های شدید گوارشی، مانند اسهال خونی و سندرم همولیتیک اورمیک (HUS) باشند. این مقاله مروری با هدف بررسی وضعیت آلودگی به اشریشیاکلی و سویه‌های بیماری‌زای آن در شیر خام و فرآورده‌های لبنی سنتی ایران، به تحلیل و مقایسه مطالعات انجام شده در مناطق مختلف کشور می‌پردازد. در این راستا، مقالات علمی مرتبط با جستجو در پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر فارسی و انگلیسی جمع‌آوری و مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج مطالعات نشان‌دهنده شیوع نسبتاً بالای کلی‌فرم‌ها و اشریشیاکلی در نمونه‌های شیر خام و فرآورده‌های لبنی سنتی از جمله بستنی و پنیر است. یافته‌ها حاکی از وجود سویه‌های اشریشیاکلی با پتانسیل بیماری‌زایی در این محصولات است که لزوم توجه جدی به بهداشت زنجیره تولید لبنیات سنتی را برجسته می‌سازد. عوامل مختلفی از جمله شرایط نامناسب بهداشتی در دامداری‌ها، فرآیندهای نامناسب تولید و نگهداری، و عدم رعایت زنجیره سرد در انتقال محصولات، در افزایش این آلودگی‌ها نقش دارند. روش‌های مولکولی مانند PCR، با قابلیت تشخیص سریع و دقیق سویه‌های بیماری‌زا، ابزار مهمی در ارزیابی و کنترل این آلودگی‌ها محسوب می‌شوند. مقاله حاضر همچنین به بررسی خطرات بهداشت عمومی ناشی از مصرف شیر خام و لبنیات سنتی آلوده، اهمیت پاستوریزاسیون، نظارت بهداشتی مستمر، آموزش تولیدکنندگان و استفاده از فناوری‌های نوین در تشخیص و کنترل عوامل بیماری‌زا می‌پردازد.