افزایش تولید و فرآوری میوه‌ها و سبزیجات در صنایع غذایی، موجب ایجاد حجم قابل‌توجهی از ضایعاتی مانند پوست، دانه، هسته، تفاله و بخش‌های غیرقابل مصرف می‌شود که دفع نامناسب آن‌ها می‌تواند پیامدهای زیست‌محیطی و اقتصادی قابل‌توجهی داشته باشد. با این حال، بسیاری از این ضایعات حاوی مقادیر قابل‌توجهی از ترکیبات زیست‌فعال ارزشمند از جمله ترکیبات فنولی، فلاونوئیدها، اسیدهای آلی، کاروتنوئیدها، ویتامین‌ها، پروتئین‌ها، آنزیم‌ها و سایر ترکیبات دارای فعالیت آنتی‌اکسیدانی و زیستی هستند. ازاین‌رو، بازیابی و استفاده مجدد از این ترکیبات می‌تواند ضمن کاهش حجم ضایعات، زمینه تولید مواد اولیه با ارزش افزوده بالا را فراهم کند. در این مقاله مروری، مهم‌ترین ترکیبات زیست‌فعال موجود در ضایعات میوه و سبزی و روش‌های متداول و نوین استخراج آن‌ها بررسی شده است. در ادامه، استخراج ترکیبات زیست‌فعال از ضایعات مرکبات، کاکائو و آناناس مورد توجه قرار گرفته و ترکیبات شاخص و ظرفیت بالقوه آن‌ها برای استفاده در صنایع غذایی بررسی شده است. مطالعات نشان می‌دهند که استفاده از روش‌های نوین و سبز، از جمله استخراج به کمک اولتراسوند و مایکروویو می‌تواند ضمن کاهش مصرف حلال و زمان فرآیند، بازده استخراج ترکیبات ارزشمند را افزایش دهد. در مجموع، تبدیل ضایعات میوه و سبزی به منابعی از ترکیبات زیست‌فعال می‌تواند راهکاری مؤثر برای کاهش ضایعات، ایجاد محصولات با ارزش افزوده و توسعه فرآیندهای پایدار در صنایع غذایی باشد.