خشک‌کن‌های پاششی یکی از مهم‌ترین تجهیزات مورد استفاده در صنایع لبنی برای تولید محصولاتی مانند شیر خشک، پودر آب‌پنیر و سایر محصولات پودری هستند. یکی از مهم‌ترین چالش‌های این فرآیند، رسوب‌گذاری بر روی دیواره‌ها و اجزای داخلی خشک‌کن است که موجب کاهش راندمان انتقال حرارت، افزایش مصرف انرژی، کاهش ظرفیت تولید، افت کیفیت محصول و افزایش دفعات شست‌وشوی تجهیزات می‌شود. تشکیل رسوب تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله ترکیب شیمیایی خوراک، میزان لاکتوز و پروتئین، دمای هوای ورودی و خروجی، اندازه قطرات، نوع اتمایزر و طراحی خشک‌کن قرار دارد. در سال‌های اخیر، راهکارهای متعددی برای کاهش رسوب‌گذاری ارائه شده است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به بهینه‌سازی شرایط فرآیند، اصلاح فرمولاسیون محصول، استفاده از پوشش‌های ضدچسبندگی، بهبود طراحی خشک‌کن و به‌کارگیری سامانه‌های پایش هوشمند اشاره کرد. در این مقاله، مهم‌ترین عوامل مؤثر بر تشکیل رسوب، پیامدهای فنی و اقتصادی آن و راهکارهای مؤثر برای کنترل این پدیده بر اساس مطالعات علمی معتبر بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که مدیریت صحیح شرایط عملیاتی و استفاده از فناوری‌های نوین می‌تواند نقش مهمی در کاهش رسوب‌گذاری، افزایش بهره‌وری انرژی و بهبود کیفیت محصولات پودری لبنی داشته باشد.