پژوهش حاضر با هدف بررسی تحلیلی ابعاد، مبانی و مؤلفه‌های مسئولیت مدنی و انضباطی مدیران اماکن ورزشی در قبال آسیب‌های جانی و خسارات مالی وارده به تماشاگران به انجام رسید. این مطالعه از نظر ماهیت، یک پژوهش کیفی و اسنادی با رویکرد توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر سنتز مفهومی است که بدون مداخله هرگونه جامعه آماری انسانی و از طریق بازخوانی و تحلیل متون قانونی، آیین‌نامه‌های انضباطی، مقررات ایمنی بین‌المللی و متون تخصصی حقوق ورزشی انجام پذیرفت. جامعه اسنادی پژوهش شامل کلیه اسناد تقنینی مرتبط با مسئولیت مدنی، قانون مجازات اسلامی، آیین‌نامه‌های انضباطی فدراسیون‌های ورزشی، استانداردهای سازمان‌های بین‌المللی نظیر فیفا و کمیته بین‌المللی المپیک، و مقالات علمی منتشرشده در بازه زمانی ۱۳۸۶ تا ۱۴۰۳ خورشیدی (۲۰۰۷ تا ۲۰۲۴ میلادی) بود. فرآیند پایش، غربالگری و گزینش اسناد بر مبنای پروتکل پنج‌مرحله‌ای بیانیه پریزما (PRISMA 2020) صورت گرفت و در نهایت ۳۲ سند معتبر واجد معیارهای ورود شناخته شدند. تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از شیوه تحلیل مضمون شش‌مرحله‌ای برون و کلارک در نرم‌افزار MAXQDA 2020 انجام شد. یافته‌های حاصل از تحلیل اسناد نشان داد که تکالیف مدیران اماکن ورزشی در قبال تماشاگران در چهار مضمون اصلی شامل «تکالیف ایمنی ساختاری و نگهداری ابنیه»، «تکالیف ناظر بر مدیریت ازدحام و کنترل جمعیت»، «تکالیف نظارتی و مقابله با رفتارهای نابهنجار»، و «تکالیف ناشی از مسئولیت انضباطی و مدیریتی» طبقه‌بندی می‌شوند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که اگرچه خرید بلیت به معنای حضور در محیط مسابقه است، اما بر خلاف ورزشکاران، قاعده اقدام و پذیرش خطر در خصوص تماشاگران مسموع نبوده و هرگونه قصور در بازرسی سازه‌ای، کنترل ظرفیت و مهار پرتاب اشیاء، ضمان قهری و مسئولیت انضباطی مدیران را در پی دارد. در نتیجه‌گیری کلی، تدوین الزامات دقیق مدیریت ریسک و اجباری‌سازی بیمه‌نامه‌های مسئولیت جامع تماشاگران، گامی بنیادین در تأمین امنیت تماشاگران و پیشگیری از دعاوی حقوقی محسوب می‌شود.