بسیاری از استعدادهای رشته والیبال در کشور، حتی پس از کشف و پرورش در آکادمی‌های پایه، هرگز به سطوح حرفه‌ای و لیگ‌های برتر راه نمی‌یابند؛ چراکه نظام کنونی فاقد سازوکاری نظام‌مند برای عرضه فعال، رصد دقیق و معرفی حرفه‌ای پتانسیل پرورش‌یافته در لحظه گذار است. هدف از پژوهش حاضر، طراحی مدل کیفی عرضه و بروز عملکرد استعداد (استعدادنمایی) در والیبال ایران با تمرکز بر آکادمی‌های پایه بود. این پژوهش کیفی با رویکرد نظریه داده‌بنیاد کلاسیک گلیزر (۱۹۹۸) اجرا شد. جامعه آماری شامل خبرگان مدیریت ورزشی، مربیان ملی و لیگ برتری، استعدادیابان رسمی فدراسیون، آنالیزورها، کارگزاران و متخصصان رسانه ورزشی بود که ۲۵ نفر از آنان (با میانگین سنی ۴۶ سال و سابقه ۲۱٫۸ سال) به روش نمونه‌گیری هدفمند و نظری تا اشباع داده‌ها انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با نرم‌افزار MAXQDA طی مراحل کدگذاری باز، انتخابی و نظری تحلیل گردید. اعتبار یافته‌ها با معیارهای لینکلن و گوبا و پایایی با ضریب کاپای کوهن (۰٫۸۷) تأیید شد. تحلیل داده‌ها به استخراج ۱۲۲ کد باز، ۱۸ مقوله انتخابی و ۶ بُعد نظری انجامید: عوامل عرضه عملکرد، روان‌شناختی عملکرد، رصد و کشف، معرفی و بازاریابی، عدالتی-حمایتی و زیرساختی-مدیریتی در قالب ۱۵۷ راهکار عملیاتی. متغیر هسته پژوهش «فراهم‌سازی بستر عادلانه بروز، رصد و معرفی عملکرد استعداد والیبال به مجاری حرفه‌ای» تعیین گردید. نتایج نشان داد که تحقق پایدار استعدادنمایی در والیبال مستلزم گذار از ارزیابی‌های مقطعی و سلیقه‌ای به استقرار نظام‌نامه ملی، ایجاد شبکه ملی کاشفان، رصد داده‌محور و تضمین عدالت در فرصت نمایش است. این مدل، نقشه راهی کاربردی برای فدراسیون والیبال، هیئت‌ها و آکادمی‌های پایه جهت اتصال هدفمند مستعدین به باشگاه‌های حرفه‌ای فراهم می‌سازد.