مقدمه: شانه منجمد یکی از شایع‌ترین اختلالات اسکلتی‌عضلانی است که با درد و محدودیت قابل‌توجه دامنه حرکتی مفصل شانه همراه بوده و کیفیت زندگی و انجام فعالیت‌های روزمره بیماران، به‌ویژه زنان میان‌سال، را به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد. با توجه به هزینه بالا و ماهیت تهاجمی برخی روش‌های درمانی رایج، تمرینات درمانی کم‌هزینه و در دسترس مانند تمرینات تسهیل عصبی-عضلانی حس عمقی(PNF) و تمرینات با باند الاستیک به‌عنوان گزینه‌های محافظه‌کارانه مورد توجه قرار گرفته‌اند؛ بااین‌حال مقایسه مستقیم اثربخشی این دو روش هنوز به‌طور کامل بررسی نشده است. پژوهش حاضر با هدف مقایسه تأثیر شش هفته تمرینات PNF و باند الاستیک بر درد و دامنه حرکتی زنان مبتلا به سندروم شانه منجمد انجام شده ‌است. روش کار:‌ در این کارآزمایی بالینی نیمه‌تجربی، ۳۰ زن مبتلا به شانه منجمد در دامنه سنی ۳۵ تا ۵۰ سال به‌صورت تصادفی در سه گروه تمریناتPNF، تمرینات باند الاستیک و کنترل قرار گرفتند. آزمودنی‌های گروه‌های تجربی به مدت شش هفته و سه جلسه در هفته تحت مداخله تمرینی قرار گرفتند. شدت درد با مقیاس آنالوگ بصری(VAS) و دامنه حرکتی مفصل شانه (خم‌شدن، بازشدن، دورشدن، چرخش داخلی و چرخش خارجی) با گونیامتر یونیورسال، پیش و پس از دوره مداخله اندازه‌گیری شد و داده‌ها با تحلیل کوواریانس تک‌متغیره و چندمتغیره تحلیل شدند. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد پس از حذف اثر پیش‌آزمون، بین سه گروه در تمامی شاخص‌های درد و دامنه حرکتی تفاوت معناداری وجود داشت (05/0>sig)؛ هر دو گروه تمرینی نسبت به گروه کنترل بهبود معنادار درد و افزایش دامنه حرکتی نشان دادند. در مقایسه دو گروه تجربی، تمرینات PNF در کاهش درد و بهبود اکثر شاخص‌های دامنه حرکتی نسبت به تمرینات باند الاستیک برتری معناداری داشت، درحالی‌که تنها در شاخص بازشدن شانه تفاوت معناداری بین دو گروه مشاهده نشد. بر این اساس، هر دو روش تمرینی به‌عنوان مداخلات مؤثر، ایمن و کم‌هزینه در بهبود درد و دامنه حرکتی زنان مبتلا به شانه منجمد قابل توصیه‌اند و تمرینات PNF می‌تواند به‌عنوان روش برتر در برنامه‌های توان‌بخشی این بیماران مدنظر قرار گیرد.