زمینه و هدف: سندروم متقاطع تحتانی (LCS) یکی از شایع‌ترین اختلالات عضلانی-اسکلتی ناحیه کمری-لگنی است که با الگوی مشخصی از عدم تعادل عضلانی (ضعف عضلات گلوتئال و شکمی عمیق در مقابل سفتی عضلات فلکسور هیپ و اکستانسور کمر) همراه بوده و می‌تواند منجر به اختلال در تعادل پویا، هماهنگی حرکتی، عملکرد حرکتی، افزایش زاویه لوردوز کمری و کاهش دامنه حرکتی ستون فقرات شود. رویکردهای نوین اصلاحی، از جمله سیستم تمرینات اصلاحی آکادمی ملی طب ورزش آمریکا (NASM) با تأکید بر پیوستار چهارمرحله‌ای مهار، کشش، فعال‌سازی و یکپارچگی، به دنبال اصلاح پایدار این الگوهای ناکارآمد هستند. با این حال، شواهد مربوط به اثربخشی این رویکرد بر مجموعه‌ای از شاخص‌های عملکردی در افراد مبتلا به LCS به‌ویژه در جمعیت ایرانی محدود است. هدف این پژوهش، تعیین تأثیر شش هفته تمرینات اصلاحی NASM بر تعادل پویا، هماهنگی حرکتی، عملکرد حرکتی، زاویه لوردوز کمری و دامنه حرکتی ستون فقرات در زنان مبتلا به سندروم متقاطع تحتانی بود.
روش کار: این مطالعه به روش نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بر روی ۳۰ زن مبتلا به سندروم متقاطع تحتانی (با دامنه سنی ۲۰ تا ۴۵ سال) مراجعه‌کننده به کلینیک‌های فیزیوتراپی و مراکز حرکات اصلاحی شهر سراب در سال ۱۴۰۴-۱۴۰۵ انجام شد. شرکت‌کنندگان به‌طور تصادفی در دو گروه (هر گروه ۱۵ نفر) شامل: ۱) گروه تجربی (تمرینات اصلاحی NASM) و ۲) گروه کنترل (مراقبت استاندارد بدون مداخله ساختارمند) تخصیص یافتند. مداخله به‌مدت شش هفته (سه جلسه در هفته، هر جلسه ۴۵-۶۰ دقیقه) اجرا شد. پروتکل NASM شامل مراحل مهار (خودآزادسازی میوفاشیال با فوم رولر روی هیپ فلکسورها و ارکتور اسپاینا)، کشش (کشش ایستاده هیپ فلکسور و ادکتورها)، فعال‌سازی (بریج کف، اکستنشن هیپ چهارپا، فعال‌سازی عرضی شکم) و یکپارچگی (اسکوات کمکی، پرنده-سگ، تعادل تک‌پا) بود که با رعایت اصل پیشرفت تدریجی طی شش هفته طراحی شد. گروه کنترل هیچ مداخله تمرینی ساختارمندی دریافت نکرد. تعادل پویا با آزمون تعادل Y (نرمال‌سازی شده بر اساس طول اندام)، هماهنگی حرکتی با آزمون KTK (چهار زیرآزمون)، عملکرد حرکتی با آزمون غربالگری حرکتی عملکردی FMS (امتیاز کلی از ۲۱)، زاویه لوردوز کمری با خط‌کش منعطف (قالب‌گیری از مهره C7 تا S2) و دامنه حرکتی ستون فقرات (فلکشن و اکستنشن کمری) با تست دو بار اصلاح‌شده شوبر در دو مرحله پیش‌آزمون (پیش از مداخله) و پس‌آزمون (پس از شش هفته) اندازه‌گیری شدند. داده‌ها با استفاده از آزمون شاپیرو-ویلک (بررسی نرمالیتی)، آزمون تی وابسته (بررسی تغییرات درون‌گروهی) و آزمون تی مستقل (مقایسه بین‌گروهی) در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۷ و سطح معناداری ۰۵/۰>P تحلیل شدند.
یافته‌ها: نتایج آزمون تی مستقل در مرحله پیش‌آزمون نشان داد که بین دو گروه کنترل و تجربی در هیچ‌یک از متغیرهای پژوهش تفاوت معنی‌داری وجود نداشت (05/0>P) که بیانگر همگنی اولیه گروه‌ها بود. اما در مرحله پس‌آزمون، تفاوت معنی‌داری بین دو گروه در تمامی متغیرها مشاهده شد (001/0>P). نتایج آزمون تی وابسته نشان داد که در گروه تجربی، بهبود معنی‌داری در تمامی شاخص‌های عملکردی ایجاد شد (001/0>P).، در حالی که گروه کنترل تغییر معناداری نشان نداد (05/0 نتیجه‌گیری: شش هفته تمرینات اصلاحی NASM تأثیر مثبت و معناداری بر تمامی شاخص‌های عملکردی شامل تعادل پویا، هماهنگی حرکتی، عملکرد حرکتی، زاویه لوردوز کمری، دامنه فلکشن و اکستنشن ستون فقرات در زنان مبتلا به سندروم متقاطع تحتانی دارد. این یافته‌ها با اندازه‌های اثر بسیار بزرگ و درصد تغییرات قابل‌توجه، حاکی از اثربخشی بالینی بالای این رویکرد اصلاحی است. با توجه به شیوع بالای سندروم متقاطع تحتانی در جوامع امروزی، به‌ویژه در میان افراد کم‌تحرک و دارای مشاغل نشسته، استفاده از این پروتکل شش‌هفته‌ای به‌عنوان یک برنامه استاندارد، غیرتهاجمی و کم‌هزینه در مراکز حرکات اصلاحی، فیزیوتراپی و کلینیک‌های توانبخشی توصیه می‌شود. همچنین این تمرینات می‌توانند به‌عنوان بخشی از برنامه‌های پیشگیری از آسیب در ورزشکاران و افراد فعال مورد استفاده قرار گیرند.