ادﺑﯾﺎت ﻣﺷروطﮫ، ﺑﮫ ادﺑﯾﺎت دورهای ﮔﻔﺗﮫ ﻣﯽﺷود ﮐﮫ در آن ﺷﺎﻋران، ﻧوﯾﺳﻧدﮔﺎن و اﺻﺣﺎب ھﻧر، ادﺑﯾﺎت را وﺳﯾﻠﮫای ﺑرای ﺑﯾﺎن اھداف ﺳﯾﺎﺳﯽ و اﺟﺗﻣﺎﻋﯽ ﺧود، از ﺟﻣﻠﮫ ﺗﻧوﯾر اﻓﮑﺎر ﻣردم، آزادی و اﺳﺗﻘرار ﻣﺷروطﯾت، ﻗرار داده ﺑودﻧد؛ ﮐﮫ از ﻧظر زﻣﺎﻧﯽ ﺑﯾن ﺳﺎلھﺎی ١٢۴٠ ﺗﺎ ١٢٩٩ ھـ ش را درﺑرﻣﯽﮔﯾرد.اﯾن ﻧوع ادﺑﯾﺎت در ﻋرﺻﮫ ﻣﺣﺗوا، ﺷﺎﻋر و ﻧوﯾﺳﻧده ﺑﺎ دﯾدﮔﺎھﯽ اﻧﺗﻘﺎدی ﺑﮫ ﻣﺿﺎﻣﯾن و ﻣوﺿوﻋﺎت ادﺑﯽ ﮔذﺷﺗﮫ ﻣﯽﻧﮕرد و در ﭘﯽ ﻣوﺿوﻋﺎت ﺟدﯾد اﺳت. ﻣوﺿوﻋﺎﺗﯽ ﻧظﯾر )وطن(، )آزادی( و)ﻗﺎﻧون(،)ﻓرھﻧﮓ ﻧو و ﺗﻌﻠﯾم و ﺗرﺑﯾت ﺟدﯾد(، )ﺳﺗﺎﯾش ﻋﻠوم ﺟدﯾد(، )زن و ﻣﺳﺋﻠﮫ ﺑراﺑری او ﺑﺎ ﻣرد(، )اﻧﺗﻘﺎد از اﺧﻼﻗﯾﺎت ﺳﻧﺗﯽ( و )ﻣﺑﺎرزه ﺑﺎ ﺧراﻓﺎت ﻣذھﺑﯽ ))و ﮔﺎھﯽ ﺧود ﻣذھب(( از ﻣوﺿوﻋﺎت ﺑرﺟﺳﺗﮥ دﯾﮕر ادب ﻣﺷروطﮫ اﺳت. ﺑﮫ طوری ﮐﮫ اﻧﺗﻘﺎد از ﺳﻧتھﺎ، ﮔﺎه ﺣﺎﻟت اﻓراطﯽ داﺷﺗﮫ و ﺑﮫ ﮔوﻧﮫای ﺗﻌﻣدی ﯾﺎ ﺳﮭلاﻧﮕﺎراﻧﮫ ﻣﺎﺑﯾن ﺳﻧتھﺎی ﻗدﺳﯽ و ﺗﻌﺎﻟﯾم دﯾﻧﯽ از ﯾﮏ ﺳو، و رﺳوم ﻣﺗﺣّﺟر و ﻏﻠط و ﺳﺎﺧﺗﺎر ﻓرﺗوت اﺳﺗﺑداد ﮐﻼﺳﯾﮏ اﯾران از ﺳوی دﯾﮕر، ﺗﻔﺎوﺗﯽ ﻧﮕذارد و ﺗﺣت ﻟوای ﻣﺑﺎرزه ﺑﺎ ﻣظﺎھر ﻓﺳﺎد و اﻧﺣطﺎط ﻗﺎﺟﺎری، ﺑﮫ ﺳﻧت ﺳﺗﯾزی، دﯾنﮔرﯾزی و... روی آورد. در اداﻣﮫ، ﺿﻣن ﻣرور ﭘﯾﺷﯾﻧﮫ و روش ﺗﺣﻘﯾق، ﻧﻣوﻧﮫ ھﺎی ﻣرﺑوط ﺑﮫ آﺛﺎر ﯾﺣﯾﯽ دوﻟت اﺑﺎدی ﺑررﺳﯽ و ﺗﺣﻠﯾل ﻣﯽﺷود ﺗﺎ ﺗﺻوﯾری روﺷن از ﮐﯾﻔﯾت ﻧوﺷﺗﺎر اﯾﺷﺎن و ﮐﺎرﮐرد آن در ﺟﮭﺎن آن زﻣﺎن و اﮐﻧون، ﻣﺷﺧص ﮔردد.