مرگ و نیستی از بنیادی‌ترین مفاهیم فلسفی و عرفانی در شعر فارسی‌اند. سحابی استرآبادی، شاعر عارف‌مشرب سده دهم هجری، و عمر خیام نیشابوری، شاعر و فیلسوف سده ششم، هر دو در رباعیات خود توجه ویژه‌ای به مفهوم ناپایداری، فنا، مرگ و نیستی داشته‌اند.
پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی نگرش این دو شاعر به مفاهیم یادشده، بیش از هشتاد رباعی سحابی دربارۀ مرگ و نیستی را با رباعیات متناظر خیام بررسی می‌کند. روش پژوهش، توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتواست. بررسی‌ها نشان می‌دهد که سحابی مرگ را «عبور»، «تجدد»، «وصال» و «رفع حجاب» می‌داند؛ حال آنکه خیام مرگ را «پایان»، «راز»، «پوچی» و «مسئله فلسفی» می‌بیند. در موضوع نیستی نیز سحابی بر «فنا فی‌الله»، «تجرد»، و «رفع انانیت» تأکید می‌کند، اما خیام نیستی را «بنیاد هستی» و «سرنوشت محتوم» تلقی می‌کند.بررسی تطبیقی این دو منظومه اندیشه نشان می‌دهد که غلبۀ رویکرد عرفانی در شعر سحابی و سیطرۀ رویکرد فلسفی–وجودی در شعر خیام، موجب شکل‌گیری دو برداشت ماهیتاً متمایز از مرگ و نیستی شده است.