ادبیات تعلیمی گستره وسیعی از ادبیات را در بر می گیرد. این یکی از مهم ترین انواع ادبی و پرورشی است که در فرهنگ و ادبیات هر کشوری یافت می شود و سعی در پرورش قوای روحی و صفات نیک اخلاقی انسان ها دارد و با بهره گیری از زبان هنری و ابزارهای بیانی همچون تمثیل، حکایت، پند و اندرز، به گونه ای هنرمندانه به تبیین و ترویج ارزش های اخلاقی در میان افراد جامعه پرداخته است. بسیاری از شاعران ادوار مختلف شعر فارسی که اشعار تعلیمی سروده اند با علوم مختلف رایج در زمان خود آشنا بوده اند و بدین گونه بر غنای ادبیات تعلیمی افزوده اند. از جمله این علوم علم کلام است. شاعران اشعار خود را با توجه به مباحث مطرح در حوزه کلامی که بدان معتقد بوده اند؛ سروده اند در واقع می توان شعر را نموداری از اعتقادات شاعر دانست که به تعلیم و تفهیم مخاطب در آن حوزه کلامی می پردازد. این موضوع تاکنون در علم کلام مورد توجه و بررسی قرار گرفته است. بدین منظور این مقاله به منظور نقش و بررسی تاثیر ادبیات تعلیمی رسمی و محلی در تلطیف و تفهیم مباحث علم کلام، به بیان رویکرد عرفانی و ادبی ملا محمد حسن هردنگی می پردازد.