مطالعه نقش و جایگاه زن در بافت‌های فرهنگی و اجتماعی یکی از حوزه‌های محوری پژوهش‌های انسان‌شناختی و مطالعات ادبی است؛ زیرا هویت زنان در طول تاریخ همواره تحت‌تأثیر سازوکارهای قدرت، ساختارهای مردسالارانه و مناسبات فرهنگی غالب ،شکل گرفته است. این دگرگونی‌ها موجب شده بازنمایی زن در متون ادبی نه‌تنها به‌عنوان انعکاسی از واقعیت اجتماعی، بلکه به‌مثابه ابزاری برای تثبیت یا مقاومت در برابر گفتمان‌های مسلط عمل کند.در این چارچوب، ادبیات نقش مهمی در بازتولید یا به چالش کشیدن تصویر زن ایفا کرده است. متون کلاسیک غالباً زن را در قالب الگوهای کلیشه‌ای و محدودکننده بازنمایی کرده‌اند؛ الگوهایی که زن را در نسبت با نقش‌های تابع، عاطفی و وابسته تعریف می‌کرد. چنین رویکردی نه‌تنها تعیین‌کننده نوع حضور زن در روایت بوده، بلکه در شکل‌گیری دیدگاه‌های اجتماعی نسبت به هویت زن نیز تأثیرگذار بوده است. بااین‌حال، تحولات فرهنگی و تغییرات ساختاری در جامعه، امکان نقد این بازنمایی‌های یک‌سویه را فراهم آورده و نگاه تازه‌ای را در ادبیات ایجاد کرده است.ادبیات معاصر ضمن فاصله‌گرفتن از این ساختارهای سنتی، زن را در قالب سوژه‌ای مستقل، آگاه و کنش‌مند معرفی می‌کند. این تغییر نه‌فقط حاصل تحول نگرش نویسندگان، بلکه نتیجه دگرگونی‌های اجتماعی و افزایش نقش زنان در عرصه‌های عمومی است. ازاین‌رو، بررسی بازنمایی زن در آثار معاصر، فرصتی برای تحلیل چگونگی بازتاب این تحولات و نقد گفتمان‌های مردمحور گذشته فراهم می‌کند.رویکرد انتقادی به جایگاه زن در ادبیات نشان می‌دهد که تصویر زن از حالت تک‌بعدی و نمادین گذشته فاصله گرفته و به سوی هویتی چندلایه و پویا حرکت کرده است. زن در روایت‌های جدید، نه‌تنها نقش اجتماعی و فرهنگی داشته، بلکه به‌عنوان عامل شکل‌دهنده روابط انسانی و ساختارهای معنایی در متن ظاهر می‌شود. چنین بازنمایی‌هایی بیانگر این است که هویت زن محصول تعامل پیچیده میان فردیت، جامعه و گفتمان‌های فرهنگی است و از چارچوب‌های محدودکننده گذشته فراتر رفته است.در مجموع، تحلیل بازنمایی زن در ادبیات نشان می‌دهد که رابطه میان زن و گفتمان اجتماعی مسیری خطی و ثابت ندارد؛ بلکه روندی پویا، انتقادی و در حال بازتعریف است. این رویکرد انتقادی امکان می‌دهد که جایگاه زن نه به‌عنوان ابژه‌ای منفعل، بلکه به‌مثابه سوژه‌ای اجتماعی و فرهنگی فهم شود؛ سوژه‌ای که می‌تواند سازنده معنا و حامل هویت مستقل باشد.