امروزه هوش مصنوعی به عنوان یکی از پیشرفته ترین فناوری های تحول آفرین، تاثیرات گسترده و عمیقی در حوزه های مختلف آموزشی ایجاد کرده است. آموزش و یادگیری زبان و ادبیات فارسی نیز، همسو با این تحولات بوده و فرصت ها و چالش های جدیدی را تجربه می کند. این مقاله با هدف بررسی نقش و تاثیر هوش مصنوعی در آموزش و یادگیری زبان فارسی و نیز بررسی کاربرد ها، چالش ها و راهکار های توسعه این فناوری در بخش آموزش زبان و ادبیات فارسی انجام گرفته و تمرکز عمده آن بر کاربرد های پردازش زبان طبیعی، سامانه های هوشمند سازی و ابزار های تحلیل متون ادبی است. یافته های این مقاله نشان می دهد که هوش مصنوعی به عنوان یک ابزار مکمل در تدریس ادبیات فارسی فرصت های گسترده ای برای ارتقای کیفیت آموزش و یادگیری و افزایش تعامل دانشجویان با متون ادبی فراهم نموده و به تسهیل درک مفاهیم پیچیده ادبی کمک می کند و زمینه را برای طراحی روش های نوین تدریس و توسعه ی مهارت های زبانی به وجود می آورد، با این وصف تحقق این ظرفیت، نیازمند تقویت توانمندی معلمان و بومی سازی فنی ابزار های نوین است.