ما در این مقاله قصد داریم اشعار مست و هوشیار، اشک یتیم و قطره خون را که از اشعار برجسته پروین با مضامین اجتماعی به ترتیب فساد مسئولان و ناتوانی طبقه حاکم در اصلاح معضلات اجتماعی ،بی عدالتی اجتماعی و افشای ستم حاکمان بر مردم به ویژه یتیمان ، ایستادگی دربرابر ظلم ظالمان و پرهیز از صبر و سکوت در برابر ظلم است را بررسی کنیم و مورد تحلیل قرار دهیم.هدف ما از بررسی این اشعار تحلیل و واکاوی مضامین اجتماعی، اخلاقی و انتقادی این اشعار در بستر ادبیات معاصر ایران است. یک سوال مهم و کلیدی که سعی میشود در این مقاله به آن پاسخ داده شود این است که چگونه پروین اعتصامی با استفاده از تمثیل و نماد ، گفت و گو رابطه ی میان قدرت ، اخلاق و آگاهی اجتماعی را در این شعر بازنمایی می‌کند؟ روش مورد استفاده در این مقاله مبتنی بر روش کیفی و رویکرد جامعه شناسی ادبیات است ؛ به این معنی که این اشعار نه تنها از جنبه ی زیبایی شناسی بلکه در ارتباط با ساختار اجتماعی و فرهنگی زمان شاعر بررسی شده اند.