جهت بررسی تاثیر پرایمینگ بذر و نیز مصرف کود آلی کمپوست بر روی گیاه نخود، در سال زراعی 4-93 در ایستگاه تحقیقات دیم قاملو، آزمایشی به صورت طرح فاکتوریل در قالب بلوک کامل تصادفی به اجرا در آمد. در این آزمایش تاثیر سه نوع پرایمینگ بذر (شامل KH2PO4، آب مقطر و KNO3و یک سطح شاهد) و سه سطح کمپوست به میزان 0، 10 و 20 تن در هکتار، بر روی استقرار بذر و نیز عملکرد و اجزای ان در دو رقم نخود شامل ارقام ILC و هاشم مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که دو رقم نخود ILC و هاشم از نظر صفات مورد بررسی نظیر عملکرد و اجزای آن دارای اختلاف معنی¬داری هستند که حاکی از وجود تنوع ژنتیکی قابل توجه در بین این دو رقم نخود می باشد. همچنین تأثیر پرایمینگهای مختلف بر روی بذر این دو رقم و نیز تأثیر استفاده از سطوح مختلف کمپوست بر روی این صفات معنی دار می باشد و نشان می دهد که از نظر صفات مورد بررسی در این ارقام میزان کاربرد کمپوست و نیز نوع پرایمینگ انجام شده بر روی بذر می¬تواند نتایج مختلفی حاصل نماید. یشترین مقدار عملکرد و وزن هزار دانه در رقم ILC در شرایطی که از پرایمینگ KH2PO4 و استفاده همزمان از کمپوست به میزان 10 تن در هکتار ( به ترتیب 3672 کیلوگرم در هکتار و 8/244 گرم) حاصل شد. بیشترین تعداد غلاف و نیز بیشترین تعداد دانه در بوته در رقم هاشم تحت تاثیر پرایمینگ KH2PO4 و استفاده همزمان از کمپوست به میزان 10 تن در هکتار به نرتیب به میزان 1/62 و 8/69 عدد مشاهده شد. بیشترین وزن کل بوته نیز تحت تاثیر پرایمینگ KH2PO4 و استفاده همزمان از کمپوست به میزان 10 تن در هکتار به میزان 3/6043 کیلوگرم در هکتار حاصل شد. براساس جداول مقایسه میانگین صفات مورد بررسی، مشاهده شد که از نظر صفات عملکرد و اجزای آن، می توان رقم ILC را به عنوان رقم برتر دانست زیرا این رقم نسبت به رقم هاشم، اگرچه د ارای تعداد غلاف کمتری می باشد ولی با توجه به وزن کل بوته بیشتر و نیز وزن هزار دانه بیشتر نسبت به رقم هاشم، می تواند عملکرد بهتری داشته باشد.