گیاهان دارویی و محصولات جنگلی غیرچوبی، بخشی از سرمایه طبیعی مناطق زاگرس‌نشین هستند که نقشی راهبردی در تأمین معیشت خانوارهای روستایی و عشایری ایفا می‌کنند. با این حال، در استان ایلام که حدود ۸۷ درصد مساحت آن را عرصه‌های منابع طبیعی تشکیل می‌دهد، بهره‌برداری از این ظرفیت هنوز فاقد الگویی نظام‌مند، مبتنی بر شواهد علمی و قابل نظارت است. پژوهش حاضر با رویکرد مرور نظام‌مند، در پی پاسخ به این پرسش است که تجارب موجود در زمینه بهره‌برداری از گیاهان دارویی در مناطق زاگرس‌نشین چه الگویی از موفقیت و ناکامی نشان می‌دهند و چه شاخص‌هایی برای طراحی الگوی بهره‌برداری پایدار در استان ایلام ضروری است. داده‌ها از پایگاه‌های علمی داخلی (نورمگز، مگیران، Civilica، SID) و بین‌المللی (Scopus، ScienceDirect، Springer Link، Google Scholar) طی بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵ میلادی گردآوری و بر پایه چارچوب PRISMA غربال شد. یافته‌ها نشان داد سهم گیاهان دارویی و محصولات غیرچوبی در درآمد خانوار زاگرس‌نشین میان ۱۴ تا ۲۷ درصد در نوسان است و هفت معیار اصلی -وضعیت طبیعی رویشگاه، نظام برداشت، پژوهش و توسعه، اهلی‌سازی، توسعه کسب‌وکار، بازاریابی و آگاهی‌بخشی نهادی- می‌تواند مبنای طراحی الگوی بومی بهره‌برداری پایدار در استان ایلام قرار گیرد. نتایج این مرور می‌تواند مبنایی علمی برای سیاست‌گذاران و مدیران منابع طبیعی استان فراهم آورد.