افزایش روزافزون جمعیت جهان و تقاضا برای پروتئین‌های دریایی، توسعه صنعت شیلات و آبزی‌پروری را ناگزیر کرده است. با این حال، چالش‌هایی نظیر طغیان بیماری‌های عفونی، مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک‌های شیمیایی و آلودگی‌های زیست‌محیطی ناشی از پساب‌ها، پایداری این صنعت را تهدید می‌کنند. این پژوهش با هدف تبیین هم‌افزایی میان علوم گیاهان دارویی، کشاورزی پایدار و صنعت شیلات به عنوان یک رویکرد نوین و میان‌رشته‌ای در جهت تحقق توسعه پایدار تدوین شده است. این تحقیق از نظر ماهیت، توسعه‌ای-تحلیلی است که با روش مرور سیستماتیک (Systematic Review) و فراتحلیل کیفی منابع کتابخانه‌ای، اسناد بالادستی و مقالات نمایه شده در پایگاه‌های معتبر علمی (Scopus،PubMed و Web of Science) بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶ انجام شده است. داده‌ها پیرامون کاربرد اسانس‌ها و عصاره‌های گیاهی در آبزی‌پروری و مدیریت اکولوژیک استخرها جمع‌آوری و تحلیل گردیدند.
یافته‌ها نشان داد که استفاده از ترکیبات ثانویه گیاهان دارویی (مانند آویشن، سیر و پونه) به عنوان محرک سیستم ایمنی و جایگزین آنتی‌بیوتیک‌ها، نرخ بقای آبزیان را تا ۲۵٪ افزایش می‌دهد. همچنین، تلفیق کشاورزی پایدار و شیلات در قالب سیستم‌های یکپارچه آکواپونیک، بازدهی مصرف آب را تا ۹۰٪ بهبود بخشیده و نیتروژن پسماند را به کود ارگانیک برای گیاهان دارویی تبدیل می‌کند. از سوی دیگر، به‌کارگیری نانوپوشش‌های گیاهی، ماندگاری محصولات شیلاتی را در فاز فرآوری و بسته‌بندی به طور چشمگیری افزایش می‌دهد.
هم‌افزایی میان‌رشته‌ای میان محورهای دهمین همایش گیاهان دارویی و صنعت شیلات، نه تنها هزینه‌های تولید و خطرات زیست‌محیطی را کاهش می‌دهد، بلکه با تولید محصول ارگانیک، ارزش اقتصادی و پتانسیل صادراتی شیلات کشور را ارتقا می‌بخشد.