زمینه و هدف: این مطالعه با هدف ارائۀ مدلی نوین برای توسعۀ استعداد دانشجویان خلبانی، تلاش می‌کند با شناسایی راهبردها و پیشران‌های کلیدی، چارچوبی عملیاتی برای بهبود عملکرد این دانشجویان در محیط‌های آموزشی و عملیاتی ارائه دهد.
روش: این پژوهش از رویکرد کیفی و استراتژی استقرایی استفاده کرده است. ابتدا، ادبیات مرتبط با مدیریت استعداد، شناسایی استعداد و شایستگی‌های مورد نیاز خلبانان بررسی شد؛ سپس مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۹ نفر از اساتید خلبانی که در آموزش خلبانی تجربۀ مدیریتی داشتند، انجام گرفت. داده‌های گردآوری‌شده از ادبیات و مصاحبه‌ها با روش تحلیل مضمون و به‌کمک نرم‌افزار مکس‌کیودا ۲۰۲۰ تحلیل شدند.
یافته‌ها: در این پژوهش ۴ مؤلفه اصلی، ۲۴ زیر مؤلفۀ فرعی و ۱۰۷ مفهوم پایۀ تأثیرگذار بر توسعۀ استعداد دانشجویان خلبانی شناسایی شد. چهار مؤلفۀ اصلی عبارت‌اند از: راهبردهای توسعه، پیشران‌ها و تسهیل‌کننده‌ها، سازوکارهای توسعه و دستاوردهای توسعۀ استعداد. راهبردهای توسعه، از طریق طراحی اسناد بالادستی و برنامه‌ریزی کلان، بستر مناسبی برای شناسایی و پرورش استعدادها فراهم می‌کنند. پیشران‌های سازمانی، اجتماعی و فناورانه نیز با ایجاد محیط‌های حمایتی و استفاده از فناوری‌های نوین، در تقویت مهارت‌های فنی و شناختی دانشجویان نقش مهمی دارند. سازوکارهایی مانند آموزش‌های تخصصی و منتورینگ، مهارت‌های عملی و تصمیم‌گیری را ارتقا می‌دهند.
نتیجه‌گیری: توسعۀ صحیح استعدادها به بهبود عملکرد و موفقیت در نیروی هوایی منجر می‌شود. راهبردهای نوین، شامل تدوین اسناد بالادستی، سیاست‌گذاری کلان و بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته، بستر مناسبی برای شناسایی، پرورش و مدیریت استعداد فراهم می‌کنند. پیشران‌ها و تسهیل‌کننده‌هایی همچون عدالت در فرایندها، حمایت‌های اجتماعی، فرهنگ یادگیری مستمر و فناوری‌های نوین، در بهبود توانمندی‌ها و آماده‌سازی دانشجویان برای چالش‌های حرفه‌ای، نقش کلیدی ایفا می‌کنند. همچنین، سازوکارهایی نظیر خودتوسعه‌گری، آموزش‌های پیشرفته و شبیه‌سازی‌های پروازی، در ارتقای مهارت‌های تخصصی و روان‌شناختی مؤثرند. بهبود عملکرد شناختی، ارتقای ایمنی پروازی، توسعۀ تعهد سازمانی و کاهش هزینه‌های آموزشی، از جمله دستاوردهای این پژوهش است که همگی بر اهمیت اتخاذ رویکردی جامع و سیستماتیک برای توسعۀ استعدادهای خلبانی تأکید دارند.